Polska logistyka to krwiobieg gospodarki – szczególnie tej produkcyjnej. Jak branża radzi sobie w obliczu rosnących wymagań konsumentów, transformacji cyfrowej i niedoborów kadrowych? Najnowsze badanie rynkowe rzuca nowe światło na priorytety menedżerów. Wnioski mogą zaskakiwać: po latach dominacji problemów rekrutacyjnych, na pierwsze miejsce wysuwają się koszty i pilna potrzeba automatyzacji.
Badanie, przeprowadzone na przełomie marca i kwietnia na grupie 229 przedstawicieli branży, daje bardzo świeży i szeroki obraz sytuacji. Co istotne, ankietowano nie tylko firmy stricte logistyczne, ale przedstawicieli różnych sektorów – logistyka bowiem przenika dziś każdy obszar biznesu. Jak zatem wygląda obecny krajobraz i co czeka nas w najbliższych latach?
Rynek pełen optymizmu, ale i paradoksów
Mimo wyzwań geopolitycznych i gospodarczych, w polskiej branży logistycznej widać sporą dozę optymizmu. Aż 50% respondentów ocenia kondycję logistyki w Polsce bardzo dobrze, dostrzegając wyraźne perspektywy rozwoju. To ogromny kontrast w porównaniu z postrzeganiem naszej branży w ogólnej przestrzeni publicznej, gdzie pozytywne oceny oscylują zaledwie wokół 26,7%.
Polska pozostaje rynkiem niezwykle innowacyjnym. Stanowimy swoisty poligon doświadczalny Europy – chętnie testujemy nowe rozwiązania, sprawdzamy ich skuteczność, a następnie skalujemy te, które się sprawdzają. Na horyzoncie widać jednak „czarne chmury”. Przedsiębiorcy mierzą się z wyzwaniami regulacyjnymi (jak choćby Strefy Czystego Transportu) oraz z bezprecedensową presją ze strony klientów – mówi Luiza Luranc, Dyrektor sprzedaży ManpowerGroup.
Dziś konsument – a ostatecznie to jemu służą całe łańcuchy dostaw – oczekuje usług błyskawicznych, bezbłędnych, proekologicznych, a przy tym darmowych lub niezwykle tanich. Warto jednak zadać sobie pytanie, czy branża logistyczna po części sama nie nakłada na siebie tej morderczej presji? Nierzadko okazuje się bowiem, że klient woli poczekać na przesyłkę 2-3 dni dłużej, jeśli zwalnia go to z dodatkowych opłat.
Koszty detronizują HR. Czas na mądrą technologię
Jeszcze rok temu, w analogicznym badaniu, logistycy wskazywali pracowników jako wyzwanie numer jeden. Dziś sytuacja uległa zmianie. Na szczyt listy problemów wysunęły się koszty operacyjne, a w ślad za nimi – konieczność automatyzacji i robotyzacji.
Wszyscy gromadzimy dziś potężne zbiory danych. Obecnie przewagi konkurencyjnej nie buduje się już jednak na samym dostępie do technologii. Wygrywają te firmy, które potrafią mądrze zaprząc do pracy Sztuczną Inteligencję (AI) oraz oprzeć na niej swoje modele decyzyjne – wyjaśnia Tomasz Walenczak, Dyrektor generalny ManpowerGroup.
Prawdziwym wyzwaniem okazuje się jednak samo wdrożenie. Firmy, które decydują się na inwestycje, szybko zderzają się z problemem integracji nowoczesnych rozwiązań z istniejącymi (często przestarzałymi) systemami IT. Kluczem nie jest dziś wyłącznie budżet, ale spójność działania, transparentność procesów i poziom adaptacji innowacji przez zespoły.
Demografia wymusza automatyzację. Co z człowiekiem?
Skoro automatyzacja postępuje tak szybko – zwłaszcza w magazynach, transporcie i utrzymaniu ruchu – gdzie w tym wszystkim jest miejsce dla człowieka?
Aż 39% respondentów przewiduje, że technologia wpłynie na zmniejszenie zatrudnienia. W obliczu presji kosztowej jest to logiczny krok w stronę utrzymania rentowności. Należy jednak na ten trend spojrzeć przez pryzmat demografii: z polskiego rynku pracy w krótkim czasie ubyło 150 tysięcy rąk do pracy. Automatyzacja to w wielu firmach już nie tylko optymalizacja, ale jedyny sposób na zachowanie ciągłości operacyjnej. Jednocześnie 14% badanych dostrzega, że innowacje stworzą nowe, wysokospecjalistyczne stanowiska. Człowiek nie zniknie z łańcucha dostaw – zostanie przesunięty do zadań bardziej kreatywnych i analitycznych – mówi Luiza Luranc.
Nowe oblicze zarządzania talentami: Upskilling i elastyczność
Problemy kadrowe nie zniknęły całkowicie (wskazuje na nie wciąż 42% badanych). Pracodawcy mierzą się z presją płacową, rosnącymi oczekiwaniami kandydatów oraz potężną luką kompetencyjną. Brakuje operatorów wózków, kierowców, pracowników produkcji, ale też menedżerów gotowych zarządzać w erze cyfrowej. Co zaskakujące, niemal połowa zapotrzebowania dotyczy pracowników niewykwalifikowanych.
Jak branża odpowiada na ten kryzys?
1. Reskilling i upskilling: Pojęcia te przestały być tylko rynkową ciekawostką. Firmy tworzą wewnętrzne inicjatywy, inwestując w podnoszenie kwalifikacji obecnych pracowników i przygotowując ich do obsługi nowych technologii.
2. Elastyczne formy zatrudnienia: Rynek coraz mocniej otwiera się na pracę tymczasową i kontrakty. Firmy uczą się wykorzystywać potencjał osób z niepełnosprawnościami, studentów czy osób mogących pracować tylko przez kilka godzin w tygodniu. Choć wymaga to ogromnej elastyczności grafików operacyjnych, europejskie przykłady dowodzą, że przynosi to wymierne korzyści.
Społeczna odpowiedzialność i bezpieczeństwo
Na koniec warto podkreślić, że łańcuch dostaw jest dokładnie tak silny, jak jego najsłabsze ogniwo. Na pierwszy plan w strategiach zarządczych wysuwa się obecnie Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) oraz bezpieczeństwo operacyjne, cybernetyczne i prawno-regulacyjne. Odpowiednio zaprojektowane procesy w tych obszarach to dziś gwarancja satysfakcji klientów i stabilnych relacji z partnerami biznesowymi – dodaje Tomasz Walenczak.
Pełen obraz rynku, wzbogacony o komentarze ekspertów, znajduje się w najnowszym, ponad 40-stronicowym raporcie, który miał swoją premierę podczas konferencji Smart Warehouse.
Raport można pobrać TUTAJ.
Artykuł powstał na bazie prezentacji raportu „Dokąd zmierzasz logistyko?”, która odbyła się w ramach konferencji Smart Warehouse.