
Black Friday, Cyber Monday i zakupy przedświąteczne oznaczają dla branży e-commerce gwałtowny wzrost liczby zamówień, presję na terminowość dostaw i większe ryzyko błędów. Dla branży logistycznej to najbardziej wymagający okres w roku, w którym nawet niewielkie niedociągnięcia organizacyjne mogą prowadzić do opóźnień, reklamacji i rosnących kosztów operacyjnych. Jak przygotować magazyn na zwiększone obciążenie? Kluczowe znaczenie mają wcześniejszy audyt procesów, właściwe zarządzanie zasobami, odpowiednia organizacja kompletacji i uzupełniania zapasów oraz automatyzacja dopasowana do rzeczywistych potrzeb przedsiębiorstwa.
Listopad i grudzień to dla wielu firm handlowych najważniejsze miesiące sprzedażowe. Promocje związane z Black Friday i Cyber Monday rozpoczynają okres intensywnych zakupów, który trwa aż do świąt Bożego Narodzenia. W tym czasie magazyny muszą obsługiwać znacznie więcej zamówień, często przy niezmienionej powierzchni i ograniczonych zasobach kadrowych. Jednocześnie rosną oczekiwania klientów dotyczące szybkości dostawy i bezbłędnej realizacji zamówień.
Największym wyzwaniem staje się utrzymanie płynności operacji przy gwałtownych zmianach wolumenu sprzedaży. Wąskie gardła, które w standardowych warunkach pozostają niemal niezauważalne, podczas szczytu mogą istotnie ograniczyć wydajność całego magazynu. Co ważne, w e-commerce wyzwaniem jest nie tylko liczba zamówień, ale również ich struktura, duży udział zamówień jednopozycyjnych, zróżnicowany asortyment oraz konieczność przygotowania wielu pojedynczych przesyłek w krótkim czasie.
Przygotowania powinny zacząć się od audytu
Jednym z najważniejszych elementów przygotowania do sezonowego wzrostu zamówień jest analiza wydajności magazynu. Audyt procesów logistycznych pozwala określić, które obszary mogą nie poradzić sobie ze zwiększonym obciążeniem i gdzie konieczne są zmiany organizacyjne.
Weryfikacji powinny podlegać przede wszystkim procesy przyjęcia towaru, rozmieszczenie produktów, kompletacja zamówień, pakowanie i wysyłka. Istotne jest również sprawdzenie przepustowości poszczególnych stref, wydajności pracowników oraz możliwości obsługi zwiększonej liczby przesyłek przez firmy kurierskie. Analiza powinna uwzględniać nie tylko średnią wydajność magazynu, ale przede wszystkim zdolność do obsługi maksymalnego przewidywanego obciążenia w godzinach szczytu. Szczególnej uwagi wymagają strefy kompletacji, kontroli i pakowania oraz wydań, ponieważ zwiększenie wydajności jednego procesu nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, jeżeli kolejne etapy nie będą w stanie przejąć odpowiedniej liczby zamówień.
Warto przeanalizować dane z poprzednich sezonów, zidentyfikować produkty o największej rotacji i odpowiednio przygotować dla nich lokalizacje magazynowe. Umieszczenie najczęściej zamawianego asortymentu w łatwo dostępnych miejscach może znacząco skrócić czas kompletacji. W przypadku produktów objętych promocjami warto również rozważyć wydzielenie stref kompletacji dynamicznej, w których czasowo grupuje się asortyment o zwiększonym popycie. Pozwala to ograniczyć długość tras kompletacyjnych i poprawić wydajność pracy.
Nie mniej istotne jest zapewnienie odpowiedniego uzupełniania zapasów w lokalizacjach kompletacyjnych. Nawet właściwe rozmieszczenie produktów nie zagwarantuje sprawnej realizacji zamówień, jeżeli w miejscach pobrania będzie regularnie brakować towaru. Dlatego sposób uzupełniania powinien uwzględniać zarówno aktualne stany magazynowe, jak i zapotrzebowanie wynikające ze zleceń zaplanowanych do realizacji. Równie ważne jest sprawdzenie poprawności stanów magazynowych i danych produktowych, ponieważ błędy w ewidencji podczas wzmożonej sprzedaży mogą skutkować przyjęciem do realizacji zamówień, dla których nie ma wystarczającego dostępnego zapasu.
W okresie największego natężenia zamówień magazyn nie ma czasu na szukanie rozwiązań problemów, które można było przewidzieć wcześniej. Dlatego przygotowania warto rozpocząć od analizy rzeczywistych możliwości operacyjnych, a nie od prostego założenia, że większą liczbę zamówień obsłużymy dzięki dodatkowym pracownikom. Audyt pozwala sprawdzić, gdzie tracimy najwięcej czasu, które procesy wymagają usprawnienia i czy obecna organizacja magazynu odpowiada strukturze sprzedaży. Czasem zmiana sposobu rozmieszczenia towarów lub kolejności realizacji zleceń przynosi większe korzyści niż kosztowna inwestycja w nowe urządzenia.
– mówi Paweł Klimczewski, dyrektor ds. wdrożeń w Logifact-Systems.
Automatyzacja pomaga utrzymać tempo realizacji zamówień
W okresie przedświątecznym szczególnego znaczenia nabiera sprawne zarządzanie przepływem informacji i zadaniami magazynowymi. Systemy WMS (Warehouse Management System) umożliwiają bieżące monitorowanie stanów magazynowych, zarządzanie kompletacją oraz ustalanie priorytetów realizacji zamówień. Wspierają również organizację pracy magazynu poprzez przydzielanie zadań pracownikom, kontrolę poprawności wykonywanych operacji oraz zarządzanie przepływem towarów pomiędzy strefami. Dzięki integracji z platformami sprzedażowymi i systemami kurierskimi możliwe jest również ograniczenie ręcznego przekazywania danych i ryzyka pomyłek.
Szczególne znaczenie w e-commerce ma dobór odpowiedniej metody kompletacji. System WMS może wspierać m.in. kompletację wielu zamówień podczas jednej trasy (multi-order picking), co ogranicza konieczność wielokrotnego przemieszczania się pracowników pomiędzy tymi samymi lokalizacjami. W przypadku zamówień jednopozycyjnych możliwe jest natomiast grupowanie pobrań, a następnie przypisywanie poszczególnych produktów do właściwych zamówień na stanowiskach pakowania. Dobór metody powinien zależeć od struktury zamówień, charakterystyki asortymentu i organizacji magazynu.
Automatyzacja może obejmować także procesy fizyczne, m.in. transport wewnętrzny, sortowanie przesyłek czy wspomaganie kompletacji. W magazynach wykorzystujących urządzenia automatyczne istotna jest ich integracja z systemem WMS oraz odpowiednimi systemami sterowania automatyką, które umożliwiają koordynację przepływu towarów i pracy urządzeń. Jej zakres powinien jednak wynikać z rzeczywistych potrzeb i skali działalności. Nie każdy magazyn wymaga rozbudowanych instalacji automatycznych, a wdrażanie nowych rozwiązań bez wcześniejszego uporządkowania procesów może dodatkowo skomplikować pracę. Dlatego istotne zmiany technologiczne należy planować z odpowiednim wyprzedzeniem, uwzględniając czas potrzebny na testy, stabilizację procesów i przygotowanie pracowników.
W szczycie sprzedażowym istotna jest również elastyczność. Magazyn powinien mieć możliwość szybkiego dostosowania liczby pracowników, organizacji zmian i priorytetów zleceń do aktualnego obciążenia. Standaryzacja procesów oraz wykorzystanie terminali mobilnych i systemów kierujących pracowników do konkretnych zadań ułatwiają wdrażanie personelu sezonowego i ograniczają zależność od doświadczenia pojedynczych osób. Dzięki prowadzeniu pracownika przez kolejne operacje oraz identyfikacji towarów i lokalizacji za pomocą kodów kreskowych system WMS może ograniczać liczbę pomyłek i zmniejszać wymagania dotyczące znajomości rozmieszczenia asortymentu przez nowo zatrudniony personel.
Szybka wysyłka to dopiero połowa wyzwania
Przy zwiększonej liczbie zamówień szczególnego znaczenia nabiera poprawność kompletacji. Każda pomyłka oznacza konieczność ponownej obsługi przesyłki, dodatkowy transport i zaangażowanie pracowników, którzy w tym czasie mogliby realizować kolejne zamówienia. Dlatego równie ważne jak tempo pracy są kontrola zgodności produktów, prawidłowe pakowanie i sprawna organizacja wydań.
W e-commerce kontrola i pakowanie stanowią odrębne, istotne ogniwo procesu realizacji zamówień. Duża liczba przesyłek wymaga sprawnej identyfikacji produktów, przypisywania ich do właściwych zamówień, przygotowywania dokumentów oraz generowania etykiet transportowych. Integracja WMS z systemami przewoźników umożliwia automatyczne przekazywanie danych o przesyłkach i usprawnia przygotowanie paczek do wysyłki.
Istotne jest także właściwe zarządzanie strefą wydań, w tym sortowaniem przesyłek według przewoźników, ich buforowaniem i przygotowaniem do załadunku. Nawet sprawnie przeprowadzona kompletacja i pakowanie nie zapewnią terminowej wysyłki, jeżeli magazyn nie będzie w stanie odpowiednio szybko przekazać przygotowanych paczek przewoźnikom.
Warto również pamiętać, że przedświąteczny szczyt nie kończy się wraz z wysłaniem ostatnich paczek. Po Black Friday i świętach magazyny muszą przygotować się na zwiększoną liczbę zwrotów i reklamacji. Ich obsługa wymaga odpowiedniej przestrzeni, personelu i procedur umożliwiających szybkie przyjęcie, identyfikację oraz ocenę stanu zwracanych produktów.
Towary nadające się do ponownej sprzedaży powinny możliwie szybko wracać do dostępnych zapasów. W przeciwnym razie firma zamraża kapitał w produktach, które fizycznie znajdują się w magazynie, ale nie mogą zostać ponownie zaoferowane klientom. System WMS może wspierać ten proces poprzez rejestrowanie zwrotów, nadawanie produktom odpowiednich statusów i kierowanie ich do właściwych lokalizacji. Zakres takiego wsparcia zależy jednak od funkcjonalności i konfiguracji konkretnego systemu oraz przyjętych procedur obsługi zwrotów.
Firmy często koncentrują przygotowania do Black Friday na zwiększeniu wydajności kompletacji i wysyłki, tymczasem równie istotna jest organizacja procesów, które następują później. Jeżeli zwroty trafiają do magazynu bez jasno określonej procedury ich obsługi, szybko zaczynają zajmować przestrzeń i angażować zasoby potrzebne do realizacji bieżących zamówień. Warto więc już na etapie przygotowań przewidzieć osobną strefę i zasady obsługi zwrotów, a także zadbać o ich właściwą ewidencję w systemie. Sprawna logistyka zwrotna pozwala ograniczyć koszty i szybciej przywrócić pełnowartościowe produkty do sprzedaży.
– wyjaśnia Paweł Klimczewski z Logifact-Systems.
Doświadczenia z okresów największego natężenia sprzedaży mogą być cennym źródłem informacji o rzeczywistej wydajności magazynu. Analiza czasu realizacji zamówień, liczby błędów, obciążenia poszczególnych stref i kosztów obsługi zwrotów pozwala wskazać obszary wymagające dalszych usprawnień. Warto przy tym uwzględnić również wydajność poszczególnych metod kompletacji, częstotliwość uzupełniania lokalizacji kompletacyjnych oraz przepustowość stanowisk pakowania i stref wydań. Dane gromadzone przez WMS mogą stanowić podstawę do oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań organizacyjnych. Wnioski te warto wykorzystać nie tylko podczas przygotowań do kolejnego Black Friday, ale również przy planowaniu długoterminowego rozwoju infrastruktury i systemów magazynowych.
Źródło: Logifact








