Korzyści wynikające ze stosowania systemów jednoznacznej i automatycznej identyfikacji – AIDC oraz ich użyteczność w realizacji najnowszej strategii unijnej ekoprojektu ESPR, jako podstawowego elementu obiegu zamkniętego i Zielonego Ładu, z wykorzystaniem paszportyzacji – DPP, są oczywiste. W ramach realizacji projektu unijnego BatteReverse, mającego na celu stworzenie nowej generacji logistyki zwrotnej baterii dla pojazdów elektrycznych, uwzględniono usprawnianie poszczególnych procesów produkcyjnych, logistycznych i handlowych, stosując AIDC w możliwie szerokim zakresie. W tym celu zidentyfikowano rodzaje obiektów, które zaleca się odpowiednio identyfikować i oznaczać dla potrzeb ich automatycznej identyfikacji. Dzięki automatycznemu pozyskiwaniu bezbłędnych danych w czasie rzeczywistym można optymalizować zarządzanie każdym obiektem, uzyskując długą listę korzyści i jednocześnie realizując strategie unijne w firmach wszystkich branż.
Celowość stosowania automatycznej identyfikacji obiektów na rzecz strategii unijnych
Innowacyjność na rzecz usprawnienia zarządzania dowolnymi obiektami, w tym produktami różnych branż, polega na wykorzystaniu w praktyce dwóch podstawowych narzędzi współczesnej elektronicznej gospodarki: automatycznej identyfikacji i przechwytywania / udostępnienia danych – AIDC (poprzednia nazwa: ADC – ang. Automatic Data Capture) oraz elektronicznej wymiany danych – EDI (ang. Electronic Data Interchange). Menedżerowie zarządzający organizacjami, stojącymi wobec nowych wyzwań i zagrożeń, mają ułatwione zadanie dzięki zastosowaniu wspomnianych narzędzi. Dla skutecznego zarządzania niezbędna jest międzysektorowa współpraca i budowanie skutecznych relacji z interesariuszami, oparta na globalnych standardach w zakresie AIDC i EDI.
Automatyczna identyfikacja – AIDC to nowoczesna technika informatyczna, zastępująca ręczne (poprzez klawiaturę) wprowadzanie danych do systemów komputerowych – wczytywaniem ich w sposób automatyczny, przy pomocy specjalistycznych metod. AIDC, zastępując ręczne wprowadzanie danych – a więc czasochłonne i będące źródłem pomyłek i przekłamań, wczytywaniem automatycznym – umożliwia wprowadzanie danych w sposób bardzo szybki i absolutnie bezbłędny. Obejmuje ona kilka technik maszynowego zapisu i odczytu, przy czym identyfikowanie obiektów, np. produktów jako jednostek handlowych, ma na celu rozróżnienie jednego obiektu od drugiego i podanie pewnej ilości informacji, które mogą go dokładniej określić. W praktyce, w zależności od konkretnych uwarunkowań i potrzeb, stosuje się różne techniki AIDC, np.: ścieżki/taśmy magnetyczne, znaczniki radiowe, rozpoznawanie głosu itd. oraz kody kreskowe; z których ta ostatnia jest metodą najpopularniejszą i najłatwiej dostępną. Kody kreskowe to również najtańsza metoda AIDC. Jednoznaczna i automatyczna identyfikacja rożnych obiektów, oznaczonych kodami kreskowymi jedno lub dwuwymiarowymi – 1D i 2D, jest użyteczna nie tylko w procesach produkcyjnych, logistycznych i handlowych, ale również niezbędna w realizacji strategii unijnej ekoprojektu ESPR, w tym w paszportyzacji – DPP produktów różnych branż.
Twórcy unijnych rozporządzeń w poszczególnych branżach zauważyli konieczność stosowania AIDC już wiele lat temu i w różnym stopniu uwzględniają je w treści tych rozporządzeń oraz w rozporządzeniach wykonawczych. Każde z tych rozporządzeń w swoich zapisach formułowało w inny sposób wymogi w zakresie jednoznacznej identyfikacji produktu jako jednostki handlowej sztukowej lub w opakowaniu jednostkowym, detalicznym i niedetalicznym oraz w formie jednostek logistycznych. Rozporządzenia unijne dotyczyły identyfikacji i oznaczeń kodowych produktów różnych branż, np.:
- produktów wybuchowych, na rzecz przeciwdziałania terroryzmowi,
- wyrobów medycznych i produktów leczniczych, np. w tak zwanej „dyrektywie fałszywkowej”, na rzecz przeciwdziałania fałszowania leków,
- papierosów i produktów tytoniowych, również na rzecz przeciwdziałania ich fałszowaniu,
- win i innych wyrobów alkoholowych.
Aktualnie źródłem nowy regulacji unijnych jest Rozporządzenie ESPR – Ekoprojekt dla rozporządzenia dotyczącego produktów zrównoważonych (ang. Ecodesign for Sustainable Products Regulation), które weszło w życie 18 lipca 2024 r., 20 dni po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE[1]. ESPR to podstawowe elementy zamkniętego obiegu i Zielonego Ładu, na rzecz realizacji celu UE jako pierwszego regionu neutralnego dla klimatu do 2050 r.
Lista priorytetowych kategorii produktów, zgodnie z artykułem 18.5 ESPR, obejmuje:
- żelazo i stal,
- aluminium,
- tekstylia, zwłaszcza odzież i obuwie,
- meble, w tym materace,
- opony,
- detergenty,
- farby,
- smary,
- chemikalia,
- niektóre produkty związane z energią,
- produkty technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz pozostałą elektronikę.
Jak widać przepisy te nie dotyczą tylko produktów kilku branż, np. żywności, pasz i produktów leczniczych (pełna ich lista w artykule 1.2), które są regulowane odrębnymi przepisami, np. traceability odnośnie do produktów branży spożywczej wynika wprost z regulacji unijnej 1169/2011[2].
Nowa wersja Ekoprojektu skupia się na zapewnieniu dostarczenia konsumentom informacji, szczególnie w celu umożliwienia im bardziej ekologicznych wyborów. Rozporządzenie to ustanawia nowe obowiązki i prawa dla producentów, importerów i dystrybutorów, dealerów, firm wykonujących naprawy, firm regenerujących, firm recyklingowych, użytkowników końcowych, organizacji publicznych i europejskich.
Kolejna grupa produktów, wymagająca paszportyzacji, została już określona z podaniem dat, od kiedy wymagana będzie między innymi ich jednoznaczna identyfikacji i oznaczenie dla potrzeb ich automatycznej identyfikacji, którąś z wybranych technik AIDC. W pierwszej kolejności paszportyzacja będzie dotyczyła produktów z 3 branż wymienionych w rozporządzeniu ESPR. Elektroniczny Paszport Produktu – DPP będzie obowiązkowy:
- dla baterii – od 18 lutego 2027 r.,
- dla branży tekstylnej – od lipca 2027 r.,
- oraz dla wyrobów ze stali i żelaza – od października 2027 r.
Realizacja projektu unijnego BatteReverse w zakresie automatycznej identyfikacji obiektów
Głównym celem realizacji projektu unijnego BatteReverse jest stworzenie nowej generacji logistyki zwrotnej baterii dla pojazdów elektrycznych, doskonaląc kolejne procesy w ramach rozładowywania i diagnozowania baterii typu Li-ion, ich pakowania i transportu, demontażu i sortowanie komponentów baterii oraz oceny modułów baterii dla zastosowań typu 2nd life. Dodatkowo poprzez paszport baterii, śledzenie i dzielenie się danymi, umożliwi on wdrażanie nowych modeli recyklingu i ponownego wykorzystania zużytych baterii. Ponadto każdy z tych procesów ma być usprawniony poprzez wykorzystanie jednoznacznej i automatycznej identyfikacji – AIDC różnych obiektów, między innymi baterii.
W tym celu w projekcie BatteReverse zagadnienie stosowania i wykorzystania AIDC potraktowano kompleksowo, przy czym najważniejszym zadaniem było dokonanie wyboru jednej z 50 Agencji Wydających, które mają aktualnie prawo nadawać unikalne identyfikatory i formułować standardy AIDC. Zapisy w aktach prawnych i normatywnych uwzględniają rozwiązania oferowane przez wszystkie te Agencje, bez wskazania najbardziej zalecanych, co zabezpiecza twórców tych rozporządzeń przed zgłaszaniem obiekcji lub sprzeciwu firm i instytucji, które stosują lub zarządzają tymi rozwiązaniami. Jednocześnie brak doboru odpowiednich standardów powoduje, że w praktyce częściowo wdrażane są rozwiązania ograniczone do jednej branży lub ograniczone w zakresie regionalnego stosowania, co znacznie utrudnia i podnosi koszty ich stosowania i wykorzystania w łańcuchu dostaw i w realizacji strategii unijnych. Przykładowo: przejście z ogólnych zapisów na standardy jednej Agencji Wydającej, którą jest GS1, w przypadku identyfikacji i kodowania produktów leczniczych zgodnie z regulacjami unijnymi, trwało kilka lat.
W ramach realizacji projektu BatteReverse, na podstawie analizy wymagań normatywnych Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii[3] oraz stosowanych w praktyce na świecie, w tym szczególnie w Europie, rozwiązań, trendów i najnowszych standardów automatycznej identyfikacji, dokonano wyboru jednej Agencji Wydającej, którą jest GS1 (patrz: artykuł opublikowany w Logistyka nr 1/2026 oraz online). Następnie na tej samej podstawie opracowano kolejne zalecenia i dobre praktyki, w tym:
- opracowano zalecany zakres rodzajowy obiektów identyfikowanych automatycznie na rzecz realizacji strategii unijnych,
- dokonano wyboru zalecanych identyfikatorów globalnych i wewnętrznych GS1 oraz danych uzupełniających z ich kwalifikatorami dla automatycznej identyfikacji każdej grupy obiektów,
- zidentyfikowano zasady formalno-prawne oraz opracowano dobre praktyki tworzenia identyfikatorów globalnych i wewnętrznych obiektów wymagających rejestracji w procesach produkcyjnych, logistycznych i handlowych, w tym w logistyce zwrotnej baterii i produktów pozostałych branż,
- dokonano wyboru zalecanych symbolik kodów kreskowych według ich wykorzystania i doboru rozwiązania dla potrzeb paszportyzacji z użyciem kodu QR,
- opracowano dobre praktyki tworzenia oznaczeń kodowych, w tym wymogi zapewniające poprawność merytoryczno-techniczną tych oznaczeń, zalecenia odnośnie do ich lokalizacji i weryfikacji poprawności,
- opracowano dobre praktyki odczytywania oznaczeń kodowych i wytyczne do rozpoznawania w systemie informatycznym danych identyfikowanych automatycznie,
- przedstawiono kompleksową funkcjonalność systemu AIDC jako możliwości wykorzystania oznaczeń kodowych w praktyce na rzecz usprawniania wszelkich procesów i realizacji strategii unijnych.
Wykaz obiektów według wymogów normatywnych AIDC w realizacji strategii unijnych
Rozporządzenie 2023/1542, które jest nadrzędnym dokumentem wykorzystywanym przy pracach w projekcie Battereverse, wymaga przestrzegania określonych norm Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ang. International Organization for Standardization) – ISO i Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego – IEC, formułowanych przez Komitet Techniczny ISO/IEC JTC 1/SC 31 Techniki automatycznej identyfikacji i gromadzenia danych, ICS 35.040.50 AIDC (Automatic identification and data capture techniques Including RFID, OCR, bar coding, etc.). Norma ISO/IEC 15459 i jej kolejne części dotyczą techniki informatycznej, a konkretnie – Techniki Automatycznej Identyfikacji i Przechwytywania / Gromadzenia Danych (ang. Automatic Identification and Data Capture) – AIDC i określają zakres merytoryczny AIDC.
Graficzne przedstawienie powiązania merytorycznej zawartości omawianych norm z jednoznaczną identyfikacją różnych obiektów i różnych ich typów, przedstawia Rysunek 1:
Rysunek 1. Graficzne przedstawienie powiązania merytorycznej zawartości norm ISO/IEC z serii 15459 z jednoznaczną identyfikacją różnych typów obiektów
Źródło: Norma ISO/IEC 15459-3:2014
Każda norma z serii ISO/IEC 15459 zawiera listę korzyści jakie są osiągane dzięki rozwiązaniom stosowanym według treści tych norm. Wszystkie identyfikatory i dane uzupełniające, utworzone zgodnie z tymi normami, mają być przedstawiane w przy użyciu odpowiednik technik AIDC, którymi najczęściej są kody kreskowe liniowe, zwane jednowymiarowymi (1D) lub dwuwymiarowe (2D) lub inne nośniki AIDC i które są dołączone do identyfikowanego obiektu lub jego części. Dzięki temu:
- identyfikator można odczytać elektronicznie minimalizując w ten sposób błędy,
- jedna tak zwana tożsamość dla tego samego obiektu, czyli identyfikator z ewentualnymi dodatkowymi danymi jednoznacznie określającymi dany obiekt, może być używana przez wszystkie strony, w tym przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw, konsumentów lub użytkowników oraz innych zainteresowanych,
- każda ze stron może wykorzystać tożsamość do wyszukiwania danych powiązanych z obiektem.
Dodatkowo regulacja 2023/1542 wymaga przestrzegania normy ISO/IEC 18004:2015, która prezentuje wymogi odnośnie tworzenia oznaczeń kodowych jednym z kodów kreskowych 2D – kodem QR.
Norma ISO/IEC 15459-2:2014[4] określa wymagania proceduralne dotyczące zachowania tożsamości oraz określa obowiązki Organu Rejestrującego i Agencji Wydających. Z normy tej wynika, że w zakresie unikalnej identyfikacji norma ta w zasadzie dotyczy prawie wszystkich produktów, ponieważ zgodniej z jej treścią nie obejmuje tylko 4 grup obiektów, dla których sformułowane zostały odrębne normy ISO:
- kontenery towarowe[5],
- pojazdy[6],
- radia samochodowe[7],
- książki i wydawnictwa ciągłe / czasopisma (prasa i periodyki)[8].
Jednocześnie, wszystkie wyżej wymienione obiekty dla potrzeb automatycznej identyfikacji, mogą być i najczęściej są identyfikowanie zgodnie z analizowaną normą, jako jednostki handlowe i logistyczne, identyfikatorami Agencji Wydającej: GS1. Przykładowo dla unikalnej identyfikacji książek i czasopism GS1 zabezpieczyła specjalne prefiksy tych identyfikatorów, aby wykorzystać identyfikatory ISBN i ISSN i przedstawić je w kodach kreskowych GS1: ISBN na książkach w kodzie kreskowym EAN-13, a ISSN na czasopismach w kodach kreskowych EAN-13 i np. add-on 2.
Norma ISO/IEC 15459-4:2014[9] dotyczy identyfikacji poszczególnych produktów i opakowań produktów w celu ich oznaczenia nośnikami AIDC. Wymogi regulacyjne lub praktyka branżowa określa, czy identyfikator i oznaczenie kodowe ma dotyczyć każdego produktu bez opakowania, w opakowaniu jednostkowym i/lub zbiorczym, określonych w normach ISO 17367 i ISO 17366.
Norma ISO/IEC 15459-1:2014[10] dotyczy identyfikacji poszczególnych jednostek transportowych, zwanych też logistycznymi, w celu ich oznaczenia nośnikami AIDC i automatycznej identyfikacji ładunków logistycznych podczas magazynowania i transportu zawartości tych jednostek. Omawiany ciąg znaków ma być przedstawiony na etykiecie z kodem kreskowym lub innym nośniku AIDC dołączonym do jednostki w celu spełnienia potrzeb w zakresie zarządzania, przez kilka stron – nadawcę, odbiorcę, przewoźników, organy celne itp., aby można było odnieść się do powiązanych informacji, np. adres dostawy, numer zamówienia, zawartość jednostki, waga, nadawca itp. Etykiety z kodami kreskowymi przedstawiające te identyfikatory zwane są też tablicami rejestracyjnymi.
Norma ISO/IEC 15459-5:2014[11] dotyczy identyfikacji poszczególnych zwrotnych pozycji transportowych (RTI) przez identyfikator przedstawiany np. na etykiecie w kodzie kreskowym lub innym nośniku AIDC, oznaczającym RTI na różnym poziomie, w celu spełnienia potrzeb w zakresie zarządzania, w całym cyklu życia obiektu. RTI obejmują głównie przedmioty wielokrotnego użytku oraz nadające się do recyklingu.
Norma ISO/IEC 15459-6:2014[12] dotyczy identyfikacji grup produktów, opakowań produktów, jednostek transportowych i przedmiotów, zgrupowanych według: typów, cech np. według rodzaju produktów, zastosowania, kolejności, produkcji np. według daty produkcji, warunków środowiskowych i innych wielu rodzajów parametrów procesu produkcyjnego, jakości, lokalizacji, ruchu np. według dostawy, operatora, etc., przez unikalny identyfikator przedstawiany np. w kodzie kreskowym 1D lub 2D lub w innym nośniku AIDC, w celu spełnienia potrzeb w zakresie zarządzania lub/i potrzeb regulacyjnych (np. odprawa celna). Identyfikator ten może się łączyć z innymi unikalnymi identyfikatorami indywidualnymi.
Podsumowując: normy z serii ISO/IEC 15492 wskazują na znaczące korzyści, wynikające ze stosowania w praktyce gospodarczej identyfikatorów gwarantujących unikalną identyfikację różnych obiektów, na różnym poziomie ich zgrupowania, w tym np. pojedynczego produktu lub produktów w opakowaniach zbiorczych, handlowych lub tylko logistycznych jako jednostki transportowe lub całe ładunki oraz zwrotnych przedmiotu transportu i innych; przedstawianych w formie kodu kreskowego lub innego nośnika AIDC.
Wykaz obiektów możliwych i zalecanych do ich automatycznej identyfikacji
Aktualnie automatyczna identyfikacja w firmach realizowana jest najczęściej tylko na jednym lub na kilku etapach poszczególnych procesów, a oznaczenia kodowe dotyczą jednej lub kilku grup obiektów. Ze względu na korzyści wynikające z automatycznej identyfikacji zaleca się stosować AIDC w możliwe szerokim zakresie, a tym samym docelowo identyfikować i stosować oznaczenia kodowe odnośnie do wszelkich obiektów wymagających rejestracji w procesach produkcyjnych, logistycznych i handlowych oraz na rzecz realizacji strategii unijnych. Należą do nich niżej wymienione grupy obiektów, które występują w firmach wszystkich branż. Przytoczone przykłady obiektów w danej grupie związane są z bateriami samochodowymi, zgodnie z zakresem projektu BatteReverse:
- Lokalizacje formalno-prawne, czyli firmy jako dostawcy, firmę realizująca określony proces, odbiorcy i inni interesariusze, według nazwy, adresu i danych kontaktowych
- Lokalizacje fizyczne interesariuszy (np. miejsce – adres, na jakim realizowany jest określony proces, miejsca magazynowania z dowolną wymaganą szczegółowością, np. magazyn lub miejsce w gnieździe regałowym)
- Produkty jako wyroby gotowe, w tym akumulatory / baterie samochodowe nowe i po renowacji
- Pozostałe produkty jako materiały zaopatrzeniowe, w tym surowce (nowe i z odzysku typu: np. lit, kobalt, nikl i mangan); rozpuszczalniki, rury, kable, półprodukty np. elementy baterii nadające się do odzysku / komponenty baterii, w tym komponenty znajdujące się w obudowie baterii, elektronika sterująca, systemy zarządzania akumulatorami i inne produkty, w tym materiały przeznaczone do zbytu lub utylizacji
- Opakowania np. pojemniki do przechowywania i transportu, np. pudła tekturowe, pojemniki, kasety, w tym ogniotrwałe, skrzynie siatkowe i pełne, kontenery; pełniące różne funkcje: opakowania jako materiały zaopatrzeniowe oraz opakowania zwrotne lub opakowania pełniące funkcje opakowań logistycznych z określoną zawartością
- Maszyny, urządzenia, narzędzia, środki transportu wewnętrznego, stosowane w produkcji – na liniach produkcyjnych i na liniach technologicznych recyklingu, wykorzystywane w procesach demontażu, sortowania i recyklingu akumulatorów oraz w logistyce – używane w magazynach i w transporcie
- Pracownicy, w tym osoby odpowiedzialne za realizację określonych czynności / zdarzeń
- Dokumenty, w tym np. zlecenie produkcyjne zwane planem produkcji, instrukcja demontażu baterii itp.
Możliwości i korzyści wynikające z automatycznej identyfikacji wymienionych grup obiektów – to już materiał na odrębny artykuł, podobnie jak inne wyniki badań projektu BatteReverse w zakresie stosowania odpowiednio dobranych identyfikatorów, globalnych lub wewnętrznych, według standardów GS1 i przedstawianie ich w odpowiednio dobranych symbolikach kodów kreskowych 1D i 2D dla potrzeb ADIC na obiekty, które wymagają rejestrowania w procesach produkcyjno-logistyczno-handlowych oraz dodatkowo wymagają paszportyzacji.
Artykuł stanowi pełną wersję artykułu pod tym samym tytułem, opublikowanego w czasopiśmie Logistyka nr 2/2026.
Przypisy:
[1]REGULATION (EU) 2024/1781 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 13 June 2024 establishing a framework for the setting of ecodesign requirements for sustainable products, amending Directive (EU) 2020/1828 and Regulation (EU) 2023/1542 and repealing Directive 2009/125/EC
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401781
[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004. Tekst mający znaczenie dla EOG
[3] Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii, zmieniające dyrektywę 2008/98/WE i rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz uchylające dyrektywę 2006/66/WE.
[4] Norma ISO/IEC 15459-2:2014 „Technologie informacyjne – Techniki automatycznej identyfikacji i gromadzenia danych – Niepowtarzalna identyfikacja – Część 2: Procedury rejestracyjne”(ang. Information Technology – Automatic Identification Technology and Data Capture Techniques – Part 2: Registration procedures)
[5] Jednoznaczne kodowanie kontenerów towarowych jest określone w normie ISO 6346: Kontenery towarowe – Kodowanie, identyfikacja i oznakowanie
[6] Jednoznaczna identyfikacja pojazdów jest określona w normie ISO 3779: Pojazdy drogowe – Numer identyfikacyjny pojazdu (VIN) – Treść i struktura (ang. Road vehicles — Vehicle identification number (VIN) — Content and structure)
[7] Jednoznaczna identyfikacja radii samochodowych jest określona w normie ISO 10486: Samochody osobowe – Numer identyfikacyjny radia samochodowego (CRIN)
[8] Jednoznaczna identyfikacja książek i wydawnictw ciągłych jest określona w normach ISO 2108: Informacja i dokumentacja – Międzynarodowy numer księgi standardów (ISBN) (ang. Information and documentation — International Standard Book Number (ISBN) oraz ISO 3297: Informacje i dokumentacja – Międzynarodowy numer seryjny standardu (ISSN))
[9] Norma ISO/IEC 15459-4:2014[9] „Technologie informacyjne – Techniki automatycznej identyfikacji i gromadzenia danych – Niepowtarzalna identyfikacja – Część 4: Poszczególne produkty i opakowania produktów” (ang. Information Technology – Automatic Identification Technology and Data Capture Techniques – Part 4: Individual products and product packages
[10] Norma ISO/IEC 15459-1:2014[10] „Technologie informacyjne – Techniki automatycznej identyfikacji i gromadzenia danych – Niepowtarzalna identyfikacja – Część 1: Indywidualne jednostki transportowe (ang. Information Technology – Automatic Identification Technology and Data Capture Techniques – Part 1: Unique identification of transport units”)
[11] Norma ISO/IEC 15459-5:2014[11] „Technologie informacyjne – Techniki automatycznej identyfikacji i gromadzenia danych – Niepowtarzalna identyfikacja – Część 5: Indywidualne zwrotne pozycje transportowe (RTI)” (ang. Information Technology – Automatic Identification Technology and Data Capture Techniques – Part 5: Individual returnable transport items (RTIs))
[12] Norma ISO/IEC 15459-6:2014[12] „Technologie informacyjne – Techniki automatycznej identyfikacji i gromadzenia danych – Niepowtarzalna identyfikacja – Część 6: Zgrupowania” (ang. Information Technology – Automatic Identification Technology and Data Capture Techniques – Part 6: Groupings