
Na trasie Polska–Wielka Brytania o płynności przejazdu decydują zwykle nie same formalności celne, lecz kompletność danych, które do nich trafiają. Przewoźnik jest w tym łańcuchu nie tylko wykonawcą transportu: w ruchu drogowym to na nim ciąży obowiązek złożenia deklaracji bezpieczeństwa (ENS), a kierowca musi okazać w porcie referencję, która spina wszystkie zgłoszenia. Poniżej porządkujemy, jakie informacje zebrać, zanim dokumenty trafią do agencji celnej.
Numery EORI: kto i jaki
Numer EORI identyfikuje przedsiębiorcę w kontaktach z administracją celną UE, m.in. przy wywozie, przywozie i tranzycie [7]. Podmiot spoza UE potrzebuje unijnego EORI m.in. wtedy, gdy składa zgłoszenia celne lub deklaracje ENS albo działa jako przewoźnik — nadaje go państwo, w którym wykonuje pierwszą operację celną [7].
Po stronie brytyjskiej potrzebny jest numer zaczynający się od „GB” — bez niego nie można zarejestrować się w systemie GVMS [2]. Firma bez siedziby w Wielkiej Brytanii potrzebuje numeru GB także do składania deklaracji ENS do Wielkiej Brytanii [4]. W praktyce polski przewoźnik obsługujący tę trasę powinien mieć dwa numery: polski (PL) i brytyjski (GB). Od nadawcy i odbiorcy trzeba zebrać ich numery EORI.
Eksport z Polski: zgłoszenie wywozowe i potwierdzenie wywozu
Wywóz towarów poza UE rozpoczyna się zgłoszeniem wywozowym składanym elektronicznie w systemie AES, co do zasady w urzędzie właściwym dla siedziby eksportera lub miejsca załadunku [8]. Towar przedstawia się następnie w urzędzie wyprowadzenia, który nadzoruje jego fizyczne opuszczenie obszaru celnego UE i informuje o tym urząd wywozu [8].
Dla przewoźnika kluczowy jest numer MRN zgłoszenia wywozowego — według wytycznych HMRC kierowca musi go mieć dla każdej przesyłki na trasie UE→GB [3]. Eksporter potrzebuje z kolei elektronicznego komunikatu CC599C z systemu AES; jeśli zawiera on potwierdzenie (a nie odmowę) wyprowadzenia, jest najczęściej stosowanym dowodem wywozu przy stawce 0% VAT [16].
Wjazd do Wielkiej Brytanii: zgłoszenie importowe, ENS i GMR
Przy wjeździe do Wielkiej Brytanii obowiązek złożenia deklaracji ENS spoczywa na przewoźniku; może on zlecić jej złożenie stronie trzeciej, np. agencji celnej, ale wyłącznie za swoją wiedzą i na podstawie umowy [4]. Deklarację składa się przez usługę S&S GB, wyłącznie z kompatybilnego oprogramowania [4]. HMRC potwierdza, że przejściowe zwolnienie z deklaracji bezpieczeństwa dla towarów z UE już nie obowiązuje [4].
Termin zależy od trasy. Dla przewozów promowych ro-ro (z kierowcą i bez) to co najmniej 2 godziny przed przybyciem, a dla Eurotunelu — 1 godzina przed przyjazdem do terminalu w Coquelles. W przewozach z kierowcą deklarację składa firma transportowa, w przewozach naczep bez ciągnika — operator promowy [5].
W portach obsługiwanych przez GVMS kierowca okazuje referencję GMR (Goods Movement Reference). Należy ją utworzyć dla wszystkich towarów w pojeździe, naczepie lub kontenerze, a także dla pustej naczepy [1].
W GMR na trasie UE→GB wpisuje się:
- numer rejestracyjny pojazdu (przewóz z kierowcą) lub numer naczepy/kontenera (bez kierowcy);
- MRN brytyjskiego zgłoszenia importowego z systemu CDS albo numer EORI, jeśli importer zgłasza towar we własnych rejestrach;
- numer MRN deklaracji ENS — w tym kierunku opcjonalnie;
- przy tranzycie — MRN tranzytowy z NCTS (bez numerów zgłoszeń importowych) [1].
Kierowca powinien też sprawdzić, czy pojazd musi zgłosić się do kontroli — służy do tego usługa „Check if you need to report for an inspection” [3].

Tranzyt T1 / NCTS: kiedy i po co gwarancja
Procedura tranzytu wspólnego (T1) obejmuje przewóz towaru od urzędu wyjścia do urzędu przeznaczenia [9]. Wielka Brytania jest stroną Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej [17].
Zgłoszenie tranzytowe składa się w NCTS. Po jego przyjęciu system nadaje MRN, a towarowi towarzyszy tranzytowy dokument towarzyszący (TAD). Operacja jest zabezpieczona gwarancją, którą zwalnia się dopiero po zamknięciu tranzytu [9]. Kierowca musi dostarczyć towar do urzędu przeznaczenia lub do upoważnionego odbiorcy wskazanego w TAD. Jeśli się tam nie zgłosi, zwolnienie gwarancji może się opóźnić [13].
Powrót: import z Wielkiej Brytanii do Polski
W kierunku GB→UE w GMR wpisuje się brytyjskie zgłoszenia wywozowe (numery DUCR) oraz — jeśli jest wymagana — MRN deklaracji wywozowej skróconej (EXS). Kierowca nie może ruszyć do punktu wyjścia, dopóki wszystkie DUCR nie uzyskają statusu „Permission to Proceed” [3].
Przy wjeździe do UE przewoźnik składa ENS w systemie ICS2 [11]. Od 1 września 2025 r. system działa we wszystkich państwach członkowskich dla wszystkich rodzajów transportu, również drogowego. Część państw korzystała z czasowych odstępstw, a Komisja wskazuje, że od 1 czerwca 2026 r. każda przesyłka wjeżdżająca do UE powinna mieć ważną ENS [10]. W transporcie drogowym termin to najpóźniej 1 godzina przed przybyciem do urzędu pierwszego wprowadzenia. Gdy ciężarówka płynie promem, obowiązuje termin właściwy dla statku [12].
Jeśli dane ENS nie są zawarte w zgłoszeniu tranzytowym, numer MRN deklaracji ENS trzeba wpisać jako dokument poprzedni w zgłoszeniu tranzytowym — Komisja ostrzega, że jego brak może zakłócić przewóz [9].

Dokumenty handlowe
Dane, które agencja przenosi do zgłoszeń, pochodzą głównie z faktury i specyfikacji (packing list). Dlatego od nadawcy warto zebrać:
- fakturę z wartością, walutą i warunkami dostawy;
- dokładny opis towaru oraz kod towarowy (HS/CN) — od niego zależą m.in. stawki cła i VAT przy imporcie oraz to, czy potrzebna jest licencja [14];
- masę brutto i netto oraz liczbę opakowań, zgodne z listem przewozowym;
- kraj pochodzenia. Aby skorzystać z preferencji wynikających z umowy UE–Wielka Brytania (TCA), potrzebna jest deklaracja eksportera o pochodzeniu na fakturze lub w innym dokumencie albo „wiedza importera” [15].
Co najczęściej opóźnia odprawę
Z oficjalnych wytycznych wynika kilka powtarzalnych przyczyn opóźnień: brak MRN lub DUCR w GMR (kierowca nie zostanie wpuszczony na prom) [3], brak MRN deklaracji ENS w zgłoszeniu tranzytowym [9] oraz niezgłoszenie się w urzędzie przeznaczenia [13]. W praktyce kłopoty sprawiają też rozbieżności mas i liczby opakowań między fakturą, specyfikacją a listem przewozowym oraz ogólnikowe opisy towaru, które nie pozwalają ustalić kodu taryfowego.

Lista kontrolna dla dyspozytora i kierowcy
Przed załadunkiem (dyspozytor):
☐ EORI nadawcy i odbiorcy; własne EORI przewoźnika (PL i GB)
☐ faktura i specyfikacja: wartość, waluta, warunki dostawy, opis, kody HS/CN, masa brutto/netto, liczba opakowań, pochodzenie
☐ masy i liczba opakowań zgodne z listem przewozowym
☐ decyzja: odprawa na granicy czy tranzyt T1 (kto składa gwarancję, gdzie urząd przeznaczenia)
☐ kto i kiedy składa ENS (GB: S&S GB; UE: ICS2) — przed terminem właściwym dla trasy
Przed wjazdem do portu (dyspozytor/kierowca):
☐ MRN zgłoszenia wywozowego (PL→GB) lub numery DUCR ze statusem „Permission to Proceed” (GB→PL)
☐ MRN zgłoszenia importowego lub tranzytowego; MRN deklaracji ENS
☐ GMR z poprawnym numerem rejestracyjnym pojazdu/naczepy — także dla pustej naczepy
☐ papierowy TAD przy tranzycie, a także karnety ATA/TIR, jeśli są stosowane
Po przybyciu (kierowca):
☐ sprawdzenie, czy pojazd jest odprawiony lub wymaga kontroli
☐ przy tranzycie zgłoszenie się w urzędzie przeznaczenia wskazanym w TAD
Źródła (dostęp: 2026-11-14)
1. http://GOV.UK — Get a goods movement reference: https://www.gov.uk/guidance/get-a-goods-movement-reference
2. http://GOV.UK — Register for the Goods Vehicle Movement Service: https://www.gov.uk/guidance/register-for-the-goods-vehicle-movement-service
3. http://GOV.UK — Transporting goods between Great Britain and the EU by RoRo freight: guidance for hauliers: https://www.gov.uk/guidance/transporting-goods-between-great-britain-and-the-eu-by-roro-freight-guidance-for-hauliers
4. http://GOV.UK — Making an entry summary declaration: https://www.gov.uk/guidance/making-an-entry-summary-declaration
5. http://GOV.UK — Safety and security import requirements: entry summary declarations: https://www.gov.uk/guidance/safety-and-security-declarations/safety-and-security-import-requirements-entry-summary-declarations
6. http://GOV.UK— Get an EORI number: https://www.gov.uk/eori
7. Komisja Europejska (DG TAXUD) — EORI: https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs-4/customs-procedures-import-and-export/customs-procedures/economic-operators-registration-and-identification-number-eori_en
8. Komisja Europejska (DG TAXUD) — Exportation: https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs-4/customs-procedures-import-and-export/what-exportation_en
9. Komisja Europejska (DG TAXUD) — New Computerised Transit System (NCTS): https://taxation-customs.ec.europa.eu/online-services/online-services-and-databases-customs/new-computerised-transit-system-ncts_en
10. Komisja Europejska — Import Control System 2 (Release 3): https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs-4/customs-security/import-control-system-2-ics2-0/import-control-system-2-release-3_en oraz komunikat z 29.08.2025: https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/transition-ics2-release-3-complete-limited-temporary-derogations-some-member-states-2025-08-29_en
11. Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 (Unijny kodeks celny), art. 127 ust. 4: https://publications.europa.eu/resource/celex/32013R0952
12. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2446, art. 108 i 110: https://publications.europa.eu/resource/celex/32015R2446
13. http://GOV.UK — Transporting goods into the UK under transit: step by step: https://www.gov.uk/guidance/transporting-goods-into-the-uk-under-transit-step-by-step
14. http://GOV.UK — Finding commodity codes for imports or exports: https://www.gov.uk/guidance/finding-commodity-codes-for-imports-or-exports
15. http://GOV.UK — Proving originating status and claiming a reduced rate of Customs Duty for trade between the UK and EU: https://www.gov.uk/guidance/proving-originating-status-and-claiming-a-reduced-rate-of-customs-duty-for-trade-between-the-uk-and-eu
16. http://trade.gov.pl — Eksport poza Unię Europejską: łatwiej udokumentować wywóz dla celów VAT (06.11.2026): https://www.trade.gov.pl/wiedza/eksport-poza-unie-europejska-latwiej-udokumentowac-wywoz-dla-celow-vat/ ; druk sejmowy nr 2838 (X kadencja): https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/prints/2838/2838.pdf
17. http://GOV.UK — Common transit convention countries: https://www.gov.uk/guidance/common-transit-convention-countries








