Poczucie bezpieczeństwa jest jedną z podstawowych wartości dostarczanych klientowi, a kluczem do jej osiągnięcia stal się system śledzenia zarówno drogi przepływu produktu, jak i warunków realizacji tego przepływu w pełnym łańcuchu dostaw. Odpowiedzialność za produkt wymaga, aby w przypadku wystąpienia zagrożenia lub innej nieprawidłowości produkt był możliwie szybko wycofany z rynku oraz od wszystkich partnerów w łańcuchu dostaw.
Wiele stwierdzonych na rynku przypadków zagrożenia bezpieczeństwa (na przykład pomylone opakowania lekarstw zagrażające życiu pacjentów, nieszczelne termofory zagrażające poparzeniem noworodków, zabrudzenia mechaniczne czy dioxyny w produktach żywnościowych wywołujące zatrucia) powoduje, że klient zwraca uwagę na produkt, producenta, składniki produktu, informacje o technologii i warunkach produkcji dołączone do produktu, a także wybiera bezpieczne miejsce zakupu produktu. Partnerzy w łańcuchu dostaw dobierają dostawców, operatorów logistycznych, przewoźników, sieci sprzedaży, wymagając przy tym gwarancji (na przykład świadectw jakości, certyfikatów określonych norm branżowych, okresowych raportów kontroli) w procesach produkcji, magazynowania, transportu, sprzedaży. Wszystko po to, aby dostarczyć na rynek bezpieczny produkt i skutecznie egzekwować jakość w łańcuchu dostaw, a poprzez to dbać o wizerunek produktu i producenta oraz zaufanie klientów i wzrost przychodu ze sprzedaży. Istotnym celem jest także zmniejszenie ryzyka poniesienia kosztów wycofania produktu (reverse logistics) oraz spełnienie wymagań przepisów prawa.
Budowanie marki „bezpiecznego produktu” oraz zaufania zarówno klienta, jak i partnerów w łańcuchu dostaw, wywołało burzliwe poszukiwanie sposobów i narzędzi umożliwiających systemowe lokalizowanie i śledzenie produktów w pełnym łańcuchu dostaw (ogólnie nazywany mianem traceability) oraz natychmiastowe reagowanie w przypadku wykrytych nieprawidłowości i wycofanie produktu ze wszystkich miejsc na rynku i w łańcuchach dostaw do rynku.
Bezpieczeństwo w łańcuchu dostaw
Pojęcie pełnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo konsumenta i jakość produktu, dostarczanego w globalnych łańcuchach dostaw, jest dość złożone i obejmuje między innymi:
• identyfikację wszystkich składników produktu (na przykład zawartość metali, dioxyn, pestycydów, antybiotyków) oraz gwarancję prawdziwości tych informacji (brak możliwości wprowadzenia innych składników po zakończeniu procesu produkcji i zapakowaniu produktu) – a tym samym ochronę konsumenta przed bioterroryzmem
• gwarancję odpowiedniej jakości procesów produkcji, transportu czy magazynowania, dla stosowanej technologii produkcji i parametrów jakości produktu (certyfikowanych w różnych krajach świata systemami lub normami jakości – na przykład ISO, HACCP, BRC, IFS, SQF)
• wykluczenie możliwości sfałszowania produktu – polegające na niezawodnym, jednoznacznym i niezaprzeczalnym identyfikowaniu i kontrolowaniu każdego odcinka przepływu materiałów, półproduktów i wyrobów gotowych oraz składowania zapasów w łańcuchu dostaw
• możliwość szybkiej lokalizacji produktu na rynku i w łańcuchu dostaw oraz selekcji grup produktów pochodzących z tej samej partii / serii produkcyjnej lub partii dostawy
• zagwarantowanie natychmiastowego wycofania z rynku i wszystkich lokalizacji w łańcuchu dostaw produktów, zagrażających bezpieczeństwu życia i zdrowiu.
Śledzenie produktów
Śledzenie produktów w globalnych łańcuchach dostaw wymaga powiązania danych wewnętrznych (na przykład numer seryjny produktu, numer partii produkcyjnej, data produkcji – internal traceability) i danych zewnętrznych (na przykład numer lokalizacji podmiotu, numer jednostki logistycznej – external traceability). Schemat śledzenia produktu w łańcuchu dostaw przedstawiono na rysunku 1.
W badanych przedsiębiorstwach do śledzenia produktów w łańcuchach zewnętrznych wykorzystywany jest głównie standard GS1 (w ponad 90% przedsiębiorstw):
• numer GTIN (Global Trade Item Number) do identyfikacji produktu oraz numer SSCC (Serial Shipping Container Code), do identyfikacji jednostki logistycznej,
• numer GLN (Global Location Number) do identyfikacji – od kogo otrzymano lub do kogo wysłano produkt.
Artykuł pochodzi z czasopisma „Logistyka” 1/2009.