W praktyce rozpatrywania reklamacji przewozowych często spotyka się takie podejście przewoźników, że oddalają oni reklamacje dotyczące uszkodzeń przesyłki wskazując na to, że list przewozowy został „zgodnie potwierdzony”. Fakt „zgodnego potwierdzenia” listu przewozowego, czyli podpisania go przez odbiorcę bez zastrzeżeń, ma według przewoźników sprawić, że szkoda znika jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, a oni mogą spać spokojnie niezależnie od tego jak obchodzili się z taką przesyłką podczas przewozu. Czy brak zastrzeżeń w liście przewozowym rzeczywiście powoduje, że przewoźnik nie poniesie odpowiedzialności za szkodę?
Odpowiedź eksperta: W tym miejscu wypada zacząć od podziału szkód przewozowych na szkody jawne i ukryte. Szkoda ukryta to szkoda, której nie da się zauważyć z zewnątrz bez rozpakowania przesyłki. Analogicznie szkoda jawna będzie przeciwieństwem szkody ukrytej. Kluczowym punktem, w którym najczęściej dochodzi do ujawnienia szkody jest odbiór przesyłki przez odbiorcę. W tym czasie podpisywany jest list przewozowy i odbiorca decyduje, czy przesyłkę odbiera, nie odbiera jej, czy może odbiera ją z zastrzeżeniami. „Potwierdzony zgodnie” list przewozowy, czyli taki, w którym nie ma żadnych zastrzeżeń, nie jest wystarczającym dowodem, że do szkody nie doszło w przewozie. Tylko w jednym przypadku podpisanie listu przewozowego bez zastrzeżeń powoduje wygaśnięcie roszczeń odbiorcy wobec przewoźnika. Dzieje się tak na gruncie przewozów krajowych, jeżeli pomimo istnienia szkody jawnej odbiorca nie wpisze zastrzeżeń do listu przewozowego. W innych przypadkach, czyli przy szkodzie ukrytej w przewozach krajowych i zarówno przy szkodzie jawnej jak i ukrytej w przewozach międzynarodowych brak zastrzeżeń pogarsza sytuację prawną odbiorcy w kontekście wykazania szkody przewozowej, tj. np. powstaje domniemanie, że towar został dostarczony bez uszkodzeń, ale nie powoduje to jeszcze, że reklamacja zawsze będzie nieskuteczna. Wymusza to natomiast większą aktywność dowodową odbiorcy i ułatwia zadanie przewoźnikowi, który przy rozpatrzeniu reklamacji może w pierwszej kolejności wskazać właśnie, że list przewozowy został „potwierdzony zgodnie”, zatem odszkodowanie się nie należy. Jeżeli przewoźnik nie miał zastrzeżeń co do stanu przesyłki w czasie przyjęcia do przewozu, przyjmuje się, że klient nadał ją w stanie nienaruszonym. Jeżeli list przewozowy co prawda nie zawiera uwag odbiorcy, ale klient zgłosił szkodę ukrytą w odpowiednim czasie po odbiorze, aby uzyskać odszkodowanie klient powinien wykazać, że od odebrania przesyłki od przewoźnika do jej rozpakowania i poinformowania przewoźnika o szkodzie, z przesyłką nie działo się nic co mogłoby spowodować jej uszkodzenie. Na tę okoliczność klient może np. powołać swoich świadków – pracowników, bądź zapis monitoringu, jeżeli jest dostępny. Jeżeli klient wykaże się taką inicjatywą sam fakt „zgodnego potwierdzenia” listu przewozowego prawdopodobnie okaże się dla przewoźnika niewystarczający do oddalenia reklamacji.
Podstawa prawna:
• Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe
• Konwencja o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i Protokół podpisania sporządzone w Genewie dnia 19 maja 1956 r.
Stan prawny publikacji (data): 2017-03-13