Wdrożenie unijnej Dyrektywy o Pracy Platformowej (PWD) w sposób nieuwzględniający specyficznej elastyczności sektora food delivery może drastycznie zachwiać jego stabilnością. Wyniki badania Pyszne.pl oraz Związku Pracodawców Hoteli, Restauracji i Cateringu (ZP HoReCa) stawiają pytanie, czy decydenci biorą pod uwagę realne następstwa społeczne i gospodarcze nowych regulacji dla sektora, który generuje około 2,5% polskiego PKB.
Najbardziej jaskrawym wnioskiem płynącym z analizy badania przeprowadzonego wśród restauratorów jest fakt, że aż 74% właścicieli i zarządzających lokalami nie posiadało żadnej wiedzy na temat Dyrektywy przed wzięciem udziału w ankiecie. Ten głęboki deficyt świadomości dotyczy regulacji, która – przy wdrożeniu pozbawionym mechanizmów chroniących elastyczność branży – może podnieść koszt obsługi pojedynczego zamówienia o średnio 15 złotych.
Czy branża czeka na umowy o pracę?
Proponowane zmiany nie znajdują pełnego odzwierciedlenia ani w oczekiwaniach kurierów, ani platform, ani też restauratorów. Z badania przeprowadzonego w 2024 roku wśród ponad 1000 kurierek i kurierów współpracujących z Pyszne.pl wynika, że 87,1% z nich najbardziej ceni elastyczność pracy, a blisko 70% uważa umowę zlecenie za najlepszy model współpracy w branży. Jednocześnie platformy ostrzegają, że pełne wdrożenie domniemania stosunku pracy może zwiększyć koszt realizacji pojedynczego zamówienia średnio o około 15 zł, m.in. z powodu pełnych składek ZUS, płatnych urlopów i dodatkowych kosztów administracyjnych. Konsekwencje odczułaby również gastronomia – 80% restauratorów ocenia wpływ nowych regulacji na rentowność swoich biznesów jako duży lub bardzo duży, a 81% deklaruje konieczność przeniesienia kosztów na konsumentów. W ocenie przedstawicieli branży decydenci wdrażają więc prawo, które nie ma odbicia w oczekiwaniach rynku, którego bezpośrednio dotyczy.
Gdzie są oceny skutków regulacji?
Projektowane zmiany niosą ze sobą ryzyko wystąpienia zjawiska regresu w segmencie dostaw żywności. Ponad 60% przedsiębiorców prognozuje drastyczny spadek wolumenu zamówień, przekraczający 30%, co w konsekwencji podważa ekonomiczną racjonalność utrzymywania modelu delivery. Co więcej, regulacja mająca w założeniu chronić osoby świadczące pracę platformową może paradoksalnie doprowadzić do destabilizacji rynku pracy w samym sektorze gastro. Badanie wskazuje, że 51% zarządzających lokalami planuje redukcję etatów lub ograniczenie godzin pracy w odpowiedzi na spadek liczby transakcji online, stanowiących, według danych Pyszne.pl, często ponad połowę przychodów znacznej części lokali gastronomicznych w Polsce.
Potrzebny dialog z ministerstwem
W obliczu tych danych branża gastronomiczna apeluje o rozpoczęcie rzeczywistego dialogu z ustawodawcą w sprawie wdrożenia Dyrektywy, wskazując jednocześnie na brak transparentnej komunikacji ze strony Ministerstwa, w tym brak udostępnionej oceny skutków regulacji (OSR) oraz szerokich konsultacji z uczestnikami rynku. Zdaniem przedstawicieli sektora implementacja przepisów bez uwzględnienia specyfiki lokalnego rynku może doprowadzić do poważnych konsekwencji gospodarczych – aż 63% lokali deklaruje, że w takiej sytuacji byłoby zmuszonych ograniczyć zasięg dostaw lub całkowicie zrezygnować z tego kanału sprzedaży. Wyniki badania pokazują skalę wyzwań, przed którymi stoi dziś jeden z najbardziej dynamicznych sektorów polskiej gospodarki.
Sektor HoReCa w Polsce operuje na skrajnie niskich marżach, a wymuszona zmiana struktury świadczenia usług w obszarze dostaw może stać się dla wielu podmiotów barierą nie do przejścia. Nie kwestionujemy potrzeby ochrony socjalnej kurierów, jednak mechaniczne przenoszenie wzorców z klasycznego prawa pracy do dynamicznego świata usług cyfrowych, bez uwzględnienia specyfiki polskiego rynku, grozi paraliżem logistyki miejskiej. Elastyczny model współpracy jest pożądany nie tylko przez restauratorów, ale przede wszystkim przez same kurierki i kurierów, którzy cenią możliwość samodzielnego decydowania o czasie pracy i łączenia dostaw z innymi obowiązkami. Obawiamy się, że zamiast oczekiwanej profesjonalizacji, otrzymamy drastyczne ograniczenie dostępności usług, na którym stracą wszyscy: od właściciela małej pizzerii, przez kuriera, aż po konsumenta, dla którego dostawa stanie się dobrem luksusowym.
– komentuje Sylwester Cacek, prezes Związku Pracodawców Hoteli, Restauracji i Cateringu.
Potrzebna elastyczność
Z perspektywy platformy Pyszne.pl, implementacja PWD bez uwzględnienia elastyczności branży gastronomicznej wymaga przedefiniowania paradygmatu współpracy z tysiącami partnerów restauracyjnych.
Szacowany wzrost kosztu jednostkowego o mniej więcej 15 złotych nie jest jedynie liczbą w arkuszu kalkulacyjnym. To zagrożenie dla płynności finansowej mniejszych lokali, które dzięki dostawom mogły dotychczas dotrzeć do nowych grup odbiorców. Wzrost kosztów wynika z kumulacji obciążeń pozapłacowych oraz konieczności rozbudowy struktur administracyjnych zdolnych do zarządzania tysiącami etatów. Kluczem do stabilności jest wypracowanie rozwiązań, które zagwarantują bezpieczeństwo socjalne, nie niszcząc przy tym elastyczności, będącej głównym atutem pracy w tym sektorze.
– podkreśla Arkadiusz Krupicz, dyrektor zarządzający Pyszne.pl.
Polska znajduje się obecnie w kluczowej fazie transpozycji Dyrektywy do krajowego porządku prawnego, a termin implementacji upływa w grudniu 2026 roku. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie przedstawiło do tej pory projektu ustawy wdrażającej dyrektywę pomimo nacisków branży. Trwa dialog w ramach Rady Dialogu Społecznego – Jako branża – zarówno food delivery, jak i szerzej: gastronomiczna, liczymy na otwartą i szczerą rozmowę z decydentami także w obszarze oceny skutków regulacji – podkreśla Aleksander Rosa, rzecznik prasowy Pyszne.pl. Jesteśmy przekonani, że kompromis gwarantujący rozwój biznesu i ochronę kurierek i kurierów jest możliwy, wszak takie są pierwotne założenia samej Dyrektywy – podkreśla Rosa. Branża zwraca uwagę na konieczność zapewnienia większej przewidywalności regulacyjnej, wskazując, że brak jasnych zasad na etapie wdrożenia może utrudnić płynne dostosowanie się do nowych realiów gospodarczych.
Przeprowadzane badanie wpisuje się w kontekst dyskusji nad implementacją dyrektywy unijnej ws. pracowników platform cyfrowych i stanowi istotny wkład w ocenę ewentualnych skutków skrajnego podejścia do wdrożenia dyrektywy. W dyskusji nad implementacją dyrektywy musimy uwzględnić specyfikę działań branży platform cyfrowych oraz złożoność otoczenia gospodarczego i społecznego, w którym wzajemnie oddziałują interesy osób współpracujących, platform, przedsiębiorców z sektora gastronomii oraz konsumentów. Dyskusja nad wdrożeniem dyrektywy musi uwzględniać fakt, iż gospodarka platformowa zwiększa możliwości dostępu do zatrudnienia i usług, wspiera rozwój biznesu, w szczególności lokalnego handlu (pomoc lokalnym sklepom i restauracjom w czerpaniu korzyści z cyfryzacji, zwiększaniu dostępu nowych klientów i wzrostu przychodów). Celem dyrektywy nie jest zmiana statusu wszystkich osób świadczących usługi za pośrednictwem platform, ale zwrócenie uwagi na sytuacje, w których dochodzi do ewidentnie nieprawidłowego ustalenia ich statusu. U podstaw dyrektywy leży poszanowanie statusu osób rzeczywiście świadczących usługi na innej podstawie niż stosunek pracy, a jej kluczowe rozwiązania mają zapewnić większą przejrzystość osobom współpracującym z platformami.
– mówi Robert Lisicki, dyrektor departamentu pracy, Konfederacja Lewiatan.
O badaniu
Badanie zostało zrealizowane przez Pyszne.pl we współpracy ze Związkiem Pracodawców HoReCa w okresie od 2 marca do 23 kwietnia 2026 r. W badaniu wzięło udział 345 właścicieli i managerów lokali gastronomicznych z całej Polski.
Źródło: Just Eat Takeaway