Zapewnienie rentowności przedsięwzięć realizowanych w przedsiębiorstwie, a tym samym rentowności całej organizacji, wymaga stałej kontroli kosztów i dokonań. Kontrola ta sprowadza się zwykle do porównywania kosztów planowanych z bieżącymi (tj. dotychczas poniesionymi). Wartość odchylenia kosztów, w odniesieniu do postępu prac, jest podstawą do analizy rentowności danego przedsięwzięcia. Takie podejście pozwala jednak tylko na wyznaczenie odchylenia pomiędzy kosztami planowanymi, a bieżącymi dotyczącymi zarejestrowanego zużycia. Nie uwzględnia ono kosztów oczekiwanych wynikających z nowo zaciągniętych zobowiązań, które nie zostały uwzględnione w pierwotnym planie.
Celem artykułu jest prezentacja metody wyznaczania kosztów oczekiwanych, osadzonej w zintegrowanych systemach informatycznych zarządzania klasy ERP (Enterprise Resource Planning). Metoda ta opiera się na koncepcji modelowania przepływów strumieni ilościowych i wartościowych w przedsiębiorstwie.
Sformułowanie problemu
Porównanie kosztów w przedsiębiorstwie może następować zarówno w układzie podmiotowym, jak i przedmiotowym. Układ podmiotowy obejmuje tzw. miejsca powstawiania kosztów (np. wydziały zaopatrzenia, produkcji lub sprzedaży), a przedmiotowy – nośniki kosztów lub wyników (np. produkty, projekty). W dalszej części artykułu skoncentrowano się na układzie przedmiotowym odnoszącym się do dwóch typów produkcji: seryjnej oraz jednostkowej (projektowej).
Geneza problemu – podejście klasyczne
Podejście klasyczne w kontroli kosztów sprowadza się do wyznaczenia odchylenia pomiędzy planem a wykonaniem, tj. kosztami planowanymi a bieżącymi. W tabeli 1 przedstawiono przykład wyznaczenia odchyleń dla kosztów produkcji seryjnej i projektu. Założono 70% postępu realizacji dla obu typów produkcji.
W rozważanym przykładzie wyodrębniono następujące rodzaje kosztów: „materiały”, „elementy zakupowe”, „koszty produkcji” oraz „konstrukcja”, które alokowano na rozważanych typach produkcji. Odchylenie wyznaczone wg podejścia klasycznego, zestawione z przyjętym postępem realizacji, nie wskazuje na zagrożenia. Nie uwzględnia ono jednak kosztów wynikających z zobowiązań zaciągniętych podczas realizacji, których nie uwzględniono w planie.
Artykuł zawiera 15050 znaków.
Źródło: Czasopismo Logistyka