Użyteczną miarą wartości świadczonych w portach morskich usług logistycznych jest wartość dodana brutto (WDB). Głównym czynnikiem określającym rozmiary wartości dodanej usług portowych jest rodzaj przeładowywanych ładunków. W zależności od rodzaju przeładowywanych ładunków, w porcie tworzy się zróżnicowany potencjał dla rozwoju usług wartości dodanej (ang. value added services, VAS).
Port morski jako dostawca usług wartości dodanej
Transport, w tym port morski, tworzy dla załadowców wartość w wyniku fizycznej dystrybucji towarów, przemieszczenia w zaplanowanym czasie strumieni towarów do miejsc ich zapotrzebowania i/lub konsumpcji. Transport w połączeniu z procesem składowania charakteryzuje się zdolnością do tworzenia użyteczności miejsca i użyteczności czasowej towarów (ang. utility of place and utility of time). Różnica w cenie towarów w miejscu nadania i w miejscu przeznaczenia odzwierciedla wzrost wartości użytkowej dóbr, to jest ich powiększonej w danym miejscu i czasie zdolności do zaspokojenia popytu. Przeładunki i krótkoterminowe składowanie/magazynowanie związane z operacjami przeładunkowymi oraz innego rodzaju usługi techniczno – wykonawcze, nakierowane na obsługę w porcie statków morskich, to najważniejsze usługi logistyczne świadczone w porcie morskim. Rozwój funkcji sieciowej portów, ich wykorzystywanie w zarządzaniu zapasami, rozszerzanie działalności przeładowców poza obszar portu i integracja działalności z przewoźnikami transportu lądowego i punktami transportowymi na zapleczu sprawiło, że na terenie portu powstały dogodne warunki dla rozwoju usług wartości dodanej (ang. value added services/activities, VAS).
W portach morskich wyróżnia się ogólne usługi logistyczne (ang. General Logistics Services, GLS), do których zalicza się operacje przeładunkowe, składowanie i magazynowanie, konsolidację/dekonsolidację przesyłek, w tym formowanie i rozformowywanie kontenerów, przeładunek kompletacyjny (ang. cross docking), usługi świadczone na rzecz statków morskich w postaci holowania, pilotażu, cumowania.
Ponadto na terenie portu rozwijane są usługi integrujące łańcuch logistyczny (ang. Logistics Chain Integration Services, LCIS) związane z:
-
celowym opóźnianiem procesów logistycznych do ostatniego możliwego momentu, zwłaszcza w zakresie dostosowania towarów do wymagań określonych odbiorców lub rynku; typowe usługi logistyczne to: znakowanie, pakowanie, przepakowywanie, montaż, zwiększanie wartości użytkowej i handlowej towarów (indywidualizacja produktów masowych),
-
logistyką zwrotną, w tym zarządzanie produktami zwrotnymi (uszkodzonymi, zużytymi, przeterminowanymi), relokacja i naprawy opakowań, w tym głównie kontenerów,
-
zarządzaniem informacją, w tym monitorowanie przesyłek i środków transportu w kontekście zarządzania zapasami i dystrybucji towarów, elektroniczna wymiana dokumentów handlowych, transportowych i celnych (EDI), wypełnianie procedur związanych z międzynarodowym obrotem towarowym (na przykład w zakresie kontroli sanitarno – epidemiologicznej), a także usługi związane ze spedycją morską, maklerstwem okrętowym i agenturą żeglugową.
Usługi integrujące łańcuch logistyczny zwykło określać się mianem logistycznych usług wartości dodanej (ang. Value Added Logistics, VAL).
Artykuł zawiera 18200 znaków.
Źródło: Czasopismo Logistyka 5/2012.