Dotychczasowy ruch klastrowy był stymulowany przez wsparcie publiczne, przede wszystkim środki unijne. Jak powinien wyglądać nowy program wsparcia rozwoju klastrów, żeby inicjatywy klastrowe skupiały swoją energię na wzmocnieniu innowacyjności i konkurencyjności gospodarki regionów?
Anna Połczyńska, Instytut Logistyki i Magazynowania, prezes Wielkopolskiego Centrum Klasteringu
Inicjatywy klastrowe muszą w swoich strategiach określić, w jaki sposób całkowicie wyeliminują zewnętrzne źródła wsparcia w postaci publicznych dotacji do 2020 roku. Ze spotkań z liderami inicjatyw klastrowych wynika, iż wsparcie publiczne powinno wygasać stopniowo. Nowa perspektywa budżetowa Unii Europejskiej najprawdopodobniej zmieni zarówno zakres, jak i formy wsparcia publicznego w kierunku szeroko rozumianego rozwoju gospodarczego i innowacyjnego poprzez wyraźne przesunięcie wsparcia w kierunku działań wzmacniających potencjał konkurencyjny i innowacyjny przedsiębiorstw. Jednym słowem nowa perspektywa finansowa będzie wymagała od inicjatyw klastrowych dostosowania strategii rozwojowej do nowych wyzwań. Istotną, według liderów inicjatyw klastrowych regionu Wielkopolski, zmianą w instrumentach finansowych, powinno być stworzenie prostej formy vouchera na wypracowanie modelu biznesowego „usługi klastrowej”, którego w chwili obecnej inicjatywom klastrowym brakuje. Chodzi o wypracowanie i pilotażowe przetestowanie usług, które inicjatywy klastrowe mogłyby świadczyć dla swoich członków, budując w ich oparciu stabilne podstawy finansowe działania. W dalszej perspektywie czasowej (po 2020 r.), inicjatywy klastrowe powinny świadczyć usługi komercyjne i konkurować na rynku z prywatnymi firmami. W chwili obecnej przedsiębiorcy oczekują od inicjatywy klastrowej darmowych usług, przy czym koordynatorzy nie pobierają od swoich członków żadnych, bądź tylko naprawdę niewielkie składki. Opłaty członkowskie oraz partycypacja kosztowa przedsiębiorstw w działaniach inicjatyw klastrowych w znaczny sposób mogłyby przyczynić się do zweryfikowania ich rzeczywistych potrzeb i stworzenia nowych, innowacyjnych produktów, czy usług. Konieczność wyłonienia w niedługim czasie Regionalnych Klastrów Kluczowych, powinna w ostateczności zmotywować środowisko klastrowe do konsolidacji i zwiększenia swojej masy krytycznej. W chwili obecnej w regionie Wielkopolski istnieje od 3 do 5 inicjatyw klastrowych jednej branży, tworząc potencjał do konsolidacji.