Rozwój przemysłu na świecie, zmierzający do zaspokajania konsumpcyjnych potrzeb ludzi, prowadzi do emisji do atmosfery groźnych dla zdrowia związków chemicznych. Są to przede wszystkim gazowe produkty spalania paliw kopalnych. Część z tych związków, jak tlenki węgla, przyczynia się do wzmagania efektu cieplarnianego, natomiast inne – jak związki z grupy tlenków azotu i siarki – zakwaszają glebę i wpływają negatywnie na zdrowie ludzi i zwierząt.
W zasadzie wszystkie dostępne analizy prowadzą do wniosków, że obecnie stosowane sposoby pozyskiwania energii do celów konsumpcyjnych, przemysłowych i transportowych prowadzić będą do eskalacji efektu cieplarnianego. Z drugiej strony, zgodnie z analizami dotyczącymi emisji gazów cieplarnianych ze środków transportu szacuje się, że w obszarze Unii Europejskiej transport jest źródłem niemal 54% całkowitej emisji tlenków azotu, 45% tlenku węgla, około 25% pyłów i 23% emisji CO2. Ponadto w skali Unii Europejskiej w roku 2007 transport morski odpowiadał za 4,2% całkowitej emisji CO2, co stanowi 15,3% całkowitej emisji z transportu. Z tego powodu już w 1997 roku IMO (Międzynarodowa Organizacja Morska) wprowadziła do konwencji MARPOL 73/78 Załącznik VI: „Prawidła zapobiegania zanieczyszczeniu powietrza przez statki”. Załącznik ten określa głównie dopuszczalne zawartości tlenków azotu w emitowanych gazach wylotowych silników okrętowych oraz zawartości siarki w paliwach okrętowych. Przepisy te zostały ratyfikowane w 2005 roku. W 2011 roku przepisy te zostały rozszerzone o rozdział 4, dotyczący konieczności ograniczania emisji CO2 przez statki w oparciu o wskaźnik efektywności wykorzystania energii EEOI (Energy Efficiency Operational Indicator). Przepisy te weszły w życie w 2013 roku i dotyczą statków dotychczas eksploatowanych oraz nowo wybudowanych. Wspomniany wskaźnik EEOI określa ilość emitowanego do atmosfery CO2 w stosunku do masy przewożonego przez statek ładunku i odległości pływania. Oznacza to, że armator musi tak zarządzać eksploatacją statku, aby w możliwie efektywny sposób wykorzystywać energię, wytworzoną w wyniku spalania paliwa w silnikach i kotłach okrętowych. Ograniczenie zużycia paliwa możliwe jest na drodze różnych rozwiązań, które zgodnie z powinny być zawarte w planie efektywnego zarządzania energią na statkach SEEMP (ang. Ship Energy Efficiency Management Plan). W ogólnym podejściu działania te sprowadzają się do optymalizacji budowy i eksploatacji statku w następujących obszarach:
– zwiększenie efektywności działania źródeł energii, w tym silników okrętowych
– zwiększenie efektywności napędu i kadłuba statku
– minimalizowanie zużycia energii na statku
– wzmożone działania nad wykorzystaniem energii wiatru i słońca
– wprowadzenie rozwiązań pozwalających na optymalizację przebiegu rejsu statku.
Cały artykuł jest dostępny poniżej w formacie PDF.