W artykule wykazano na przykładzie przedsiębiorstwa handlowego, możliwość wykorzystania wyników płynących z rachunku kosztów działań (ABC – ang. Activity Based Costing) do zarządzania portfelem produktów firmy.
1. Podstawowe pojęcia i definicje w rachunku kosztów działań
Rachunek kosztów działań (Activity Based Costing) – to metodologia pomiaru kosztów i efektów działań, zasobów oraz obiektów kosztów. Zasoby rozliczane są na działania, a następnie działania rozlicza się na obiekty kosztów, proporcjonalnie do wykorzystania działań. Activity Based Costing jest techniką do alokowania bezpośrednich i pośrednich kosztów organizacji do czynności zużywających zasoby organizacji, a następnie do przypisywania kosztów wykonania działań do produktów, klientów lub kanałów dystrybucji, zużywających te działania.
Zarządzanie kosztami działań (Activity Based Management) – to dyscyplina skupiająca się na zarządzaniu procesami i działaniami jako metodzie podnoszenia wartości otrzymywanej przez klienta oraz zysku – osiągniętego dzięki tworzeniu tej wartości. Dyscyplina ta obejmuje analizę czynników kosztotwórczych, analizę działań i procesów oraz mierzenie ich efektywności. ABM korzysta z rachunku kosztów działań jako głównego źródła informacji.
Zasoby (Resources) – definiowane są jako składnik ekonomiczny, wykorzystywany lub zużywany w trakcie realizacji działań (np. wynagrodzenia, materiały, czynsz).
Nośnik kosztów zasobów (Resource Cost Drivers) – stanowi podstawę przypisania zasobów do działań i jest miarą ilości zasobów wykorzystywanych przez dane działanie (np. płace – procent łącznego czasu pracy poświęcany wykonywaniu poszczególnych działań).
Działanie (Activity) – to czynność lub zespół czynności wykonywanych w ramach organizacji, których analiza jest przydatna dla celów rachunku kosztów działań (definicja zaproponowana przez CAM-I – Computer Integrated Manufacturing – International). Działanie należy rozumieć jako proces, grupę czynności, pojedynczą czynność a nawet zadanie. W tym sensie, podobnie jak proces, oznacza czynność niedokonaną i powtarzalną. Termin działanie w bardzo dobry sposób uzmysławia wymagany poziom szczegółowości w zarządzaniu kosztami.
Rachunek kosztów działań (Activity Based Costing) – to metodologia pomiaru kosztów i efektów działań, zasobów oraz obiektów kosztów. Zasoby rozliczane są na działania, a następnie działania rozlicza się na obiekty kosztów, proporcjonalnie do wykorzystania działań. Activity Based Costing jest techniką do alokowania bezpośrednich i pośrednich kosztów organizacji do czynności zużywających zasoby organizacji, a następnie do przypisywania kosztów wykonania działań do produktów, klientów lub kanałów dystrybucji, zużywających te działania.
Zarządzanie kosztami działań (Activity Based Management) – to dyscyplina skupiająca się na zarządzaniu procesami i działaniami jako metodzie podnoszenia wartości otrzymywanej przez klienta oraz zysku – osiągniętego dzięki tworzeniu tej wartości. Dyscyplina ta obejmuje analizę czynników kosztotwórczych, analizę działań i procesów oraz mierzenie ich efektywności. ABM korzysta z rachunku kosztów działań jako głównego źródła informacji.
Zasoby (Resources) – definiowane są jako składnik ekonomiczny, wykorzystywany lub zużywany w trakcie realizacji działań (np. wynagrodzenia, materiały, czynsz).
Nośnik kosztów zasobów (Resource Cost Drivers) – stanowi podstawę przypisania zasobów do działań i jest miarą ilości zasobów wykorzystywanych przez dane działanie (np. płace – procent łącznego czasu pracy poświęcany wykonywaniu poszczególnych działań).
Działanie (Activity) – to czynność lub zespół czynności wykonywanych w ramach organizacji, których analiza jest przydatna dla celów rachunku kosztów działań (definicja zaproponowana przez CAM-I – Computer Integrated Manufacturing – International). Działanie należy rozumieć jako proces, grupę czynności, pojedynczą czynność a nawet zadanie. W tym sensie, podobnie jak proces, oznacza czynność niedokonaną i powtarzalną. Termin działanie w bardzo dobry sposób uzmysławia wymagany poziom szczegółowości w zarządzaniu kosztami.
Artykuł pochiodzi z czasopisma „Logistyka” 2001/2.