Transport jest czynnikiem intensyfikującym rozwój zarówno poszczególnych regionów, jak i całych gospodarek w skali makro. Zależność między rozwojem gospodarki narodowej a rozwojem systemów transportowych w łańcuchach dostaw wynika z faktu, że transport „obsługuje” pozostałe działy gospodarki, a szczególnie przemysł, budownictwo, czy rolnictwo. Dynamiczny rozwój gospodarki w ostatnich latach wymusza w firmach branży TSL działania zmierzające do wypracowania i podtrzymywania przewagi konkurencyjnej poprzez wdrażanie nowoczesnych technik zarządzania, tak na poziomie operacyjnym, jak i strategicznym. Poszukiwania sposobów redukowania kosztów, wzrost oczekiwań klientów odnośnie poprawy szeroko rozumianej jakości obsługi transportowej, a także redukowanie czasu procesów tworzących ostatecznie łączną wartość dla klienta sprzyjają, a raczej wymuszają koncentrację działań w ramach nowoczesnych rozwiązań w obrębie obsługiwanych łańcuchów dostaw.
W ostatnich latach XX wieku w Polsce powstawało wiele małych i opartych głównie na rodzinnym kapitale przedsiębiorstw zajmujących się spedycją oraz transportem. Aktualnie obserwuje się postępującą specjalizację firm transportowych spowodowaną wysokim poziomem konkurencji w sektorze. Akcesja Polski do struktur UE, przystąpienie do strefy Schengen, korzystna koniunktura gospodarcza, przekładają się na znaczne uproszczenie realizowanych procesów transportowych oraz usług towarzyszących na obszarze unijnym. Wzrost zainteresowania outsourcingiem w przedsiębiorstwach produkcyjnych przyczynił się także do wzrostu zapotrzebowania na transport oraz obsług ę spedycyjną.
Potencjał przedsiębiorstw z branży
TSL, funkcjonujących w ramach systemów transportowych, ma decydujący wpływ na efektywność procesu pozyskiwania zleceń. Z tego warunku wynika podział strategii, których konsekwentna realizacja sprzyja firmom transportowym w utrzymaniu / rozwoju na rynku:
– Strategia wobec klientów – polega na promowaniu własnej oferty, a tym samym wizerunku solidnego operatora
– Strategia wobec konkurencji – sprowadza się do konfrontacji własnej oferty (relacja: zakres i skala działania – jakość – cena) z ofertami innych firm działających na rynku.
W procesie ostrej rywalizacji w sektorze usług transportowych ogromne znaczenie ma jakość, którą trzeba postrzegać w kontekście kryteriów pomiaru obsługi klientów, w odniesieniu do jego elementów na trzech poziomach, to jest:
– Elementy przedtransakcyjne: wygoda w kontaktowaniu się klienta z firmą, struktura organizacyjna, elastyczność dostawcy rozumiana jako umiejętność szybkiego dostosowywania się do indywidualnych potrzeb klienta, docelowe terminy dostaw, czas odpowiedzi na zapytania ofertowe
– Elementy transakcyjne: czas realizacji usługi transportowej, wskaźnik realizacji zamówień, terminowość dostawy, wskaźnik uszkodzeń transportowych
– Elementy potransakcyjne: reklamacje, obsługa zwrotów.
Niezależnie od zaprezentowanych wyżej elementów, większość firm reprezentujących tak zwaną stronę popytową, wyróżnia jako najważniejsze cztery elementy określające poziom transportowej obsługi klienta, to jest:
– Czas dostawy – rozumiany jako czas od złożenia zamówienia do przekazania przesyłki klientowi
– Niezawodność – to jest prawidłowość realizacji zamówienia pod każdym względem
– Komunikację – czyli sposób prowadzenia dialogu pomiędzy firmą transportową a kupującym usługę, umożliwiający kontrolowanie realizacji zlecenia oraz wzajemne informowanie się o zmianach i zakłóceniach
– Wygodę – traktowaną jako równoczesna skłonność i zdolność firmy transportowej do spełnienia dodatkowych wymagań klienta, takich jak: wielkość dostaw, wybór rodzaju / typu środka transportu, sposób pakowania, częstotliwość dostaw, terminy przyjmowania zamówień i realizacji dostaw, itp.
Nowe inwestycje infrastrukturalne, na przykład związane z organizacją Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku, tania siła robocza oraz coraz bardziej doświadczona i wykształcona kadra zarządzająca sprzyjają uzyskiwaniu przewagi przez polskich przewoźników, funkcjonujących na ponadnarodowych rynkach transportowych, nad firmami zachodnimi od dawna już realizującymi swoje funkcje usługowe. Konkurencja między firmami świadczącymi usługi w sektorze TSL jest duża. Nie dotyczy to jednak każdej gałęzi świadczącej usługi przewozowe, a zdania na ten temat są często sprzeczne. Duży wpływ na konkurencyjność firm ma państwo poprzez swoje regulacje prawne. Regulacje te wpływają na strategie firmy, w tym na sposoby zdobywania przewagi konkurencyjnej. Konkurencja stała się nieodłącznym elementem rynku. Rynek generuje i wymusza określone zachowania firm, które muszą szybko reagować, aby dostosować się do zmiennych oczekiwań i upodobań klientów, do innowacji, do lepszej jakości oferowanych usług, itp. Firmy coraz intensywniej poszukują możliwości zredukowania kosztów i zwiększenia swojej efektywności oraz podnoszenia konkurencyjności, by stać się bardziej atrakcyjnym partnerem w relacjach zachodzących w systemach transportowych.
Artykuł pochodzi z czasopisma „Logistyka” 2/2008.