12 sierpnia 2026 r. rozpoczyna się stosowanie unijnego rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). To jedna z największych zmian dotyczących opakowań od wielu lat. Nowe przepisy obejmą praktycznie wszystkie firmy wprowadzające produkty na rynek, również przedsiębiorstwa z branży motoryzacyjnej.
Choć wiele obowiązków wynikających z PPWR będzie wdrażanych stopniowo w kolejnych latach, od 12 sierpnia przedsiębiorcy muszą działać już według nowych zasad. Dotyczy to m.in. producentów, importerów i dystrybutorów wykorzystujących opakowania do sprzedaży lub transportu swoich produktów. W praktyce oznacza to, że opakowanie przestaje być wyłącznie dodatkiem do produktu. Od teraz staje się elementem podlegającym szczegółowym wymaganiom prawnym.
Co zmieni się od 12 sierpnia?
Najważniejszą zmianą jest rozpoczęcie stosowania przepisów PPWR, które wprowadzają jednolite zasady dla całej Unii Europejskiej. Opakowania stosowane przez firmy będą musiały spełniać wymagania określone w rozporządzeniu, a producenci będą zobowiązani do przeprowadzenia oceny zgodności oraz przygotowania odpowiedniej dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE. Nowe przepisy utrzymują również limit zawartości metali ciężkich w opakowaniach oraz wprowadzają ograniczenia dotyczące stosowania substancji PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Nie wszystkie obowiązki wynikające z PPWR zaczynają obowiązywać właśnie teraz. Część wymagań, takich jak nowe oznakowanie opakowań czy kolejne kryteria dotyczące poziomu przetwarzalności, będzie wdrażana etapami w najbliższych latach.
To dobry moment, aby uporządkować procesy
Dla wielu przedsiębiorców najbliższe miesiące będą czasem weryfikacji tego, jakie opakowania wykorzystują i jakie obowiązki wynikają z ich roli w łańcuchu dostaw. Dotyczy to również branży motoryzacyjnej. Części samochodowe trafiają do klientów w opakowaniach jednostkowych, zbiorczych i transportowych, a każde z nich podlega nowym regulacjom.
PPWR dotyczy praktycznie każdej firmy działającej na rynku części motoryzacyjnych. Producenci, importerzy, dystrybutorzy, hurtownie czy sklepy internetowe każdego dnia korzystają z opakowań. Dlatego warto już teraz sprawdzić, jakie obowiązki wynikają z nowych przepisów i odpowiednio przygotować swoje procesy. Im wcześniej przedsiębiorcy uporządkują dokumentację i zweryfikują swoje obowiązki, tym łatwiej będzie im dostosować się do kolejnych etapów wdrażania PPWR.
– mówi Tomasz Bęben, prezes Stowarzyszenia Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych (SDCM).
Eksperci podkreślają, że pierwszym krokiem powinno być dokładne przeanalizowanie wykorzystywanych opakowań oraz ustalenie, kto odpowiada za ich zgodność z nowymi wymaganiami.
PPWR zmienia sposób patrzenia na opakowanie. Przestaje być ono dodatkiem do produktu, a staje się elementem, który musi spełniać konkretne wymagania i mieć potwierdzającą to dokumentację. Z rozmów z firmami wynika, że największym wyzwaniem nie jest samo brzmienie przepisów, ale ustalenie, kto w łańcuchu dostaw odpowiada za zgodność opakowania i kto dysponuje danymi pozwalającymi ją wykazać. Dlatego warto zacząć od inwentaryzacji opakowań i uporządkowania obiegu informacji z dostawcami – mówi Konrad Nowakowski, PartsLife Polska Organizacja Odzysku Opakowań S.A.
PPWR w praktyce – co firma powinna sprawdzić?
Audyt opakowań to dopiero pierwszy krok. Przygotowanie do PPWR powinno objąć cały proces – od identyfikacji opakowań i określenia roli przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw, przez zebranie odpowiednich danych od dostawców, aż po przygotowanie dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE. Co istotne, sama deklaracja jest dokumentem końcowym procesu. Nie zastępuje oceny zgodności ani dokumentacji, która pozwala wykazać spełnienie wymagań PPWR.
W pierwszej kolejności przedsiębiorca powinien stworzyć rejestr wykorzystywanych opakowań i przypisać je do konkretnych produktów lub grup produktów. W branży motoryzacyjnej analiza nie kończy się więc na pudełku, blistrze czy butelce, w których produkt trafia do klienta. Należy uwzględnić także opakowania zbiorcze i transportowe, w tym kartony, palety, folie czy przekładki.
Kolejnym krokiem jest określenie roli firmy dla poszczególnych strumieni towarowych. Ma to szczególne znaczenie w przypadku importu spoza UE, produktów sprzedawanych pod marką własną czy przepakowywania towarów. Jedno przedsiębiorstwo może bowiem występować w różnych rolach w zależności od tego, czy produkuje, importuje, kupuje produkty w UE czy dalej je dystrybuuje. Kwalifikacja powinna być więc dokonywana osobno m.in. dla produkcji własnej, zakupów w UE, importu z państw trzecich, marki własnej czy przepakowywania.
Firmy powinny również zweryfikować dokumentację otrzymywaną od dostawców. Potrzebne mogą być m.in. specyfikacje materiałowe, informacje o składzie opakowań, stosowanych substancjach, wyniki badań, certyfikaty i oświadczenia. Dokumenty powinny pozwalać na ich powiązanie z konkretnym materiałem, opakowaniem lub jego wariantem. Sama ogólna informacja od dostawcy, że opakowanie jest „zgodne z przepisami UE”, może nie być wystarczająca.
W praktyce przedsiębiorcy powinni więc sprawdzić:
- jakie opakowania wykorzystują i do jakich produktów są one przypisane;
- jaką rolę pełnią w odniesieniu do poszczególnych strumieni towarowych;
- czy posiadają wymagane dane, specyfikacje, oświadczenia i wyniki badań od dostawców;
- czy dla poszczególnych opakowań mogą wykazać spełnienie mających zastosowanie wymagań PPWR;
- gdzie występują braki w dokumentacji i które z nich wymagają pilnego uzupełnienia;
- czy posiadają dokumentację techniczną stanowiącą podstawę do wystawienia deklaracji zgodności UE;
- czy mają procedurę aktualizacji dokumentacji w przypadku zmian dotyczących np. materiału, dostawcy, etykiety lub konstrukcji opakowania.
Deklaracja zgodności UE nie jest formalnością, którą można wystawić na ostatnią chwilę. Musi się za nią kryć dokumentacja techniczna, dane materiałowe od dostawców i przeprowadzona ocena zgodności. Firmy, które już teraz zbudują rejestr opakowań i wprowadzą procedurę aktualizacji danych, będą przygotowane także na kolejne etapy PPWR, dotyczące przetwarzalności, zawartości surowców wtórnych i jednolitego oznakowania.
– mówi Konrad Nowakowski, PartsLife Polska Organizacja Odzysku Opakowań S.A.
Uwaga na zapasy i import spoza UE
Jednym z obszarów wymagających szczególnej uwagi są zapasy znajdujące się w firmach w momencie rozpoczęcia stosowania nowych przepisów. Samo wyprodukowanie produktu i przechowywanie go w magazynie nie zawsze oznacza jego wcześniejsze wprowadzenie do obrotu. Firmy powinny więc ustalić status posiadanych zapasów – w tym produktów znajdujących się w magazynach własnych i zewnętrznych oraz pustych opakowań, które dopiero będą wykorzystywane. W zależności od sytuacji istotne może być również zachowanie dowodów wcześniejszej sprzedaży, dostawy lub udostępnienia produktu.
Szczególną uwagę na dokumentację powinni zwrócić również przedsiębiorcy sprowadzający produkty spoza Unii Europejskiej. Import oznacza bowiem dodatkowe obowiązki związane m.in. z weryfikacją dokumentów oraz identyfikacją importera. Brak wymaganych danych importera może stanowić odrębny brak formalny, niezależnie od wyników badań czy składu materiałowego opakowania.
To dopiero początek zmian
PPWR będzie wdrażane etapami. W kolejnych latach pojawią się m.in. nowe wymagania dotyczące projektowania opakowań, ich przetwarzalności, zawartości surowców wtórnych oraz jednolitego oznakowania obowiązującego na terenie całej Unii Europejskiej. Dlatego daty 12 sierpnia nie należy traktować jako końca procesu dostosowawczego. To początek zmian, które będą miały wpływ na sposób projektowania, produkcji i wykorzystywania opakowań w niemal każdej branży.
Źródło: Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych (SDCM)