Jak leki bezpiecznie trafiają do polskich aptek?

Leki są specyficznym towarem. Wiele z nich, aby zachować swoją jakość, skuteczność i bezpieczeństwo wymaga przetrzymywania w ściśle określonych warunkach temperaturowych, ochrony przed światłem, wilgocią czy wstrząsami. Dlatego ich dystrybucja odbywa się w ramach tzw. Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej, która reguluje każdy etap drogi produktu – od magazynu hurtowni farmaceutycznej aż po moment przyjęcia do apteki. Takie procedury, powiązane ze ścisłym monitoringiem i identyfikowalnością warunków na każdym etapie logistycznym, są gwarantem bezpieczeństwa, ale też ochroną przed kradzieżą lub ewentualnymi podróbkami.

W praktyce oznacza to, że zdecydowana większość dostaw do aptek realizowana jest przez wyspecjalizowane firmy transportowe, które dysponują flotą przystosowaną do przewozu produktów leczniczych oraz odpowiednio przeszkolonym personelem. Nieco inaczej wyglądają już dostawy realizowane na linii hurtowania/apteka – klient. Wówczas za wybór dostawy najczęściej odpowiada kupujący – wskazując, czy chce, aby za dostarczenie leków odpowiadał wyspecjalizowany podmiot czy też, aby dostawą zajęła się firma kurierska pracująca w standardowym trybie.
– podkreśla Daniel Charucki z Pharmalink, firmy, która od ponad 15 lat realizuje transport farmaceutyczny na terenie całego kraju.

Jedna logistyka, różne potrzeby

Choć podstawowe zasady dystrybucji leków są wspólne, w praktyce dostawy do aptek ogólnodostępnych i aptek szpitalnych znacząco się różnią. Apteki szpitalne często zamawiają leki ratujące życie, produkty stosowane w terapiach onkologicznych czy specjalistyczne preparaty żywieniowe. Wymagają one nie tylko precyzyjnego monitoringu temperatury, ale również dostaw „just in time”, zsynchronizowanych z planami leczenia pacjentów.

Z kolei apteki ogólnodostępne obsługują codzienne potrzeby tysięcy pacjentów i oczekują regularnych, częstych dostaw, które zapewnią ciągłość sprzedaży i minimalizację braków magazynowych.

Niezależnie od rodzaju apteki, do której realizowany jest transport – kluczowe pozostaje jedno: bezpieczeństwo i jakość leku nie mogą zostać naruszone na żadnym etapie transportu. Aby tak się stało stawiamy na kilka kluczowych aspektów: przede wszystkim samochody spełniające ściśle określone wymogi, w tym te umożliwiające kontrolowanie temperatury podczas transportu, a także wilgotności, czy czystości. Kolejnym ważnym aspektem jest dokładny system monitoringu pojazdów i przesyłek, a także – równie istotna – wyspecjalizowani kierowcy.
– zaznacza Maciej Orczykowski, kierownik działu temperatur w Pharmalink.

Kiedy zamawiamy dla siebie

Nieco inaczej przedstawia się sytuacja, kiedy dostawy realizowane są do klientów indywidualnych. Najczęściej on-line zamawiane są leki bez recepty, suplementy diety czy kosmetyki apteczne, które nie muszą być transportowane w ściśle określonych warunkach. W takich przypadkach powinniśmy jednak liczyć się z tym, że preparaty te, jeśli były przechowywane w zbyt chłodnych, zbyt ciepłych lub zbyt wilgotnych warunkach – mogły ulec pewnym zmianom, np. ich konsystencji, co może mieć wpływ na ich skuteczność, ale też zapach i barwę.

Coraz więcej aptek realizujących zamówienia z dostawą oferuje swoim klientom możliwość skorzystania z usług specjalistycznych firm farmalogistycznych. To bezpieczna opcja, która gwarantuje, że produkt będzie przewożony w stabilnych, ściśle określonych i możliwych do identyfikacji warunkach.

Technologia i kontrola zamiast improwizacji

Profesjonalny transport farmaceutyczny to dziś znacznie więcej niż sam przewóz leków. To złożony system obejmujący ciągły monitoring temperatury, jasno określone procedury reagowania na wszelkie odchylenia, walidowane opakowania transportowe oraz pełną identyfikowalność każdej przesyłki. Każda dostawa musi być szczegółowo udokumentowana, a warunki jej realizacji możliwe do odtworzenia nawet po wielu miesiącach.

Tak rygorystyczne wymagania sprawiają, że logistyka farmaceutyczna funkcjonuje według zupełnie innych zasad niż standardowy transport towarów. To właśnie dlatego leki w Polsce nie trafiają do aptek za pośrednictwem rozwiązań znanych z codziennych zakupów e-commerce. Wyspecjalizowana logistyka farmaceutyczna stanowi jeden z filarów bezpieczeństwa systemu ochrony zdrowia i — wraz z rozwojem rynku oraz rosnącymi wymaganiami w zakresie bezpieczeństwa farmaceutycznego Polaków — zyskuje coraz większe znaczenie.
– podsumowuje Daniel Charucki, Pharmalink.

Dla pacjenta farmalogistyka pozostaje niewidocznym elementem procesu. Dla rynku farmaceutycznego to jednak kluczowy mechanizm, który decyduje o tym, czy lek zachowa swoją jakość i skuteczność aż do momentu podania.

Źródło: Pharmalink